Model TCP/IP i najważniejsze protokoły warstwy aplikacji wraz z numerami portów, które trzeba znać na maturze.
Protokół to zestaw reguł, na które umawiają się dwa urządzenia, żeby się dogadać. Reguły określają format wiadomości, kolejność kroków i sposób reagowania na błędy. Bez wspólnego protokołu urządzenia widzą tylko strumień bitów bez znaczenia.
Internet opiera się na rodzinie protokołów zwanej TCP/IP. Jej model ma cztery warstwy: dostępu do sieci, internetową, transportową i aplikacji. Nazwa pochodzi od dwóch najważniejszych składników – IP odpowiada za adresowanie i trasę, TCP za niezawodne dostarczenie.
Na samej górze pracują protokoły, z których korzystają programy. Każdy ma przypisany numer portu, dzięki któremu system wie, do której aplikacji skierować przychodzące dane.
| Protokół | Do czego służy | Port |
|---|---|---|
| HTTP | strony WWW bez szyfrowania | 80 |
| HTTPS | strony WWW z szyfrowaniem | 443 |
| FTP | przesyłanie plików | 21 |
| SSH | bezpieczny zdalny dostęp | 22 |
| SMTP | wysyłanie poczty | 25 |
| POP3 | odbieranie poczty z pobraniem | 110 |
| IMAP | odbieranie poczty z synchronizacją | 143 |
| DNS | zamiana nazwy na adres IP | 53 |
Numery portów są klasycznym materiałem na pytanie zamknięte i warto je po prostu znać na pamięć – zwłaszcza 80, 443, 21, 22 i 53. Drugi typ pytania to przyporządkowanie protokołu do zadania, które wykonuje.
Uwaga na parę HTTP i HTTPS: różnią się nie funkcją, tylko szyfrowaniem, a co za tym idzie – portem.
Protokół to reguły komunikacji, usługa to program, który je realizuje. HTTP jest protokołem, a serwer WWW usługą, która go obsługuje.
Bo na jednym adresie IP działa wiele programów naraz. Port mówi systemowi, czy przychodzące dane należą do przeglądarki, poczty czy czegoś innego.
Tak, numery są tylko konwencją. Serwer WWW można postawić na innym porcie, ale wtedy trzeba go podać w adresie – przeglądarka domyślnie próbuje 80 albo 443.
Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: