System Linux – czym jest jądro i dystrybucja, budowa drzewa katalogów oraz najczęściej pytane polecenia terminala.
Linux to jądro systemu, czyli warstwa obsługująca sprzęt, pamięć i procesy. Samo jądro nie wystarczy do pracy – dopiero połączone z zestawem programów i instalatorem tworzy dystrybucję, na przykład Ubuntu, Debiana czy Fedorę.
Linux jest wolnym oprogramowaniem – można go używać, badać i modyfikować bez opłat licencyjnych. Stąd jego dominacja na serwerach oraz obecność w routerach i telefonach z Androidem.
Struktura katalogów różni się od windowsowej. Nie ma liter dysków – wszystko wyrasta z jednego korzenia oznaczonego ukośnikiem, a kolejne nośniki są montowane jako podkatalogi w tym drzewie. Katalogi domowe użytkowników leżą w /home, pliki konfiguracyjne w /etc, a programy w /bin i /usr.
| Polecenie | Co robi |
|---|---|
| ls | wyświetla zawartość katalogu |
| cd | zmienia katalog |
| pwd | pokazuje bieżący katalog |
| mkdir | tworzy katalog |
| cp | kopiuje pliki |
| mv | przenosi lub zmienia nazwę |
| rm | usuwa pliki |
| sudo | wykonuje polecenie z uprawnieniami administratora |
Pytania są zwykle ogólne: czym jest dystrybucja, na czym polega różnica między jądrem a systemem, ewentualnie rozpoznanie podstawowego polecenia.
Warto też znać zasadę uprawnień: w Linuksie każdy plik ma określone prawa odczytu, zapisu i wykonania osobno dla właściciela, grupy i pozostałych użytkowników. Codzienna praca odbywa się na koncie zwykłego użytkownika, a uprawnienia administratora podnosi się tylko na czas konkretnego polecenia.
sudo podnosi uprawnienia tylko dla jednego polecenia.Sam system tak. Firmy sprzedają natomiast wsparcie techniczne i wersje z gwarancją aktualizacji – to na tym opiera się model biznesowy dostawców.
Unix to starszy, komercyjny system. Linux powstał jako niezależne, wolne jądro zgodne z tymi samymi zasadami – stąd podobieństwo poleceń i struktury katalogów.
Tekstowy interfejs do wydawania poleceń. Na serwerach bywa jedynym dostępnym sposobem pracy, bo nie wymaga środowiska graficznego.
Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: