Zadania systemu operacyjnego – zarządzanie procesami, pamięcią i sprzętem – oraz podział oprogramowania na systemowe i użytkowe.
System operacyjny pośredniczy między sprzętem a programami. Bez niego każda aplikacja musiałaby sama obsługiwać dysk, kartę graficzną i klawiaturę – i to w wersji specyficznej dla konkretnego modelu.
Jego zadania dzielą się na kilka obszarów. Zarządzanie procesami decyduje, który program dostaje czas procesora i na jak długo, dzięki czemu wiele aplikacji działa pozornie jednocześnie. Zarządzanie pamięcią przydziela każdemu programowi obszar RAM i pilnuje, żeby jeden nie wszedł w pamięć drugiego.
Zarządzanie plikami organizuje dane w katalogach i kontroluje uprawnienia dostępu. Obsługa urządzeń realizowana jest przez sterowniki, które tłumaczą ogólne polecenia na język konkretnego sprzętu. Osobnym zadaniem jest interfejs użytkownika – graficzny albo tekstowy.
Oprogramowanie dzieli się na dwie grupy, o które często pytają:
Pomiędzy nimi bywa umieszczane oprogramowanie narzędziowe, na przykład archiwizatory czy programy do defragmentacji.
Najczęściej trzeba wymienić zadania systemu operacyjnego – wystarczy podać zarządzanie procesami, pamięcią, plikami i urządzeniami. Drugi typ pytania to zaklasyfikowanie konkretnego programu jako systemowego albo użytkowego.
Warto znać pojęcie wielozadaniowości: system przełącza procesy tak szybko, że sprawiają wrażenie równoczesnych, choć jeden rdzeń wykonuje w danej chwili jeden z nich.
Program to plik na dysku, proces to jego uruchomiona kopia w pamięci. Z jednego programu może działać wiele niezależnych procesów naraz.
Przenosi rzadziej używane fragmenty na dysk do pamięci wirtualnej. Pozwala to pracować dalej, ale wyraźnie spowalnia komputer.
Bo system nie zna szczegółów każdego modelu sprzętu. Sterownik dostarcza producent i to on tłumaczy ogólne polecenia na konkretne rozkazy urządzenia.
Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: