Porównanie FAT32, NTFS i exFAT – limity rozmiaru pliku, uprawnienia oraz wybór systemu plików dla pendrive'a i dysku.
System plików określa, jak dane są zorganizowane na nośniku – gdzie leży zawartość pliku, gdzie jego nazwa, uprawnienia i data modyfikacji. Bez niego dysk byłby ciągiem bajtów bez struktury.
FAT32 jest stary i prosty. Jego największa zaleta to zgodność – odczyta go praktycznie każde urządzenie, od telewizora po konsolę. Ma jednak twarde ograniczenie: pojedynczy plik nie może przekroczyć 4 GB. To dlatego skopiowanie filmu na pendrive'a czasem kończy się błędem mimo wolnego miejsca.
NTFS to standard Windowsa. Nie ma praktycznych limitów rozmiaru, obsługuje uprawnienia dostępu, szyfrowanie, kompresję i księgowanie operacji, które chroni przed uszkodzeniem struktury po nagłym zaniku zasilania.
exFAT jest kompromisem: nie ma limitu 4 GB, a jednocześnie odczytują go różne systemy. To domyślny wybór dla dużych pendrive'ów i kart pamięci.
| Cecha | FAT32 | NTFS | exFAT |
|---|---|---|---|
| Limit pliku | 4 GB | praktycznie brak | praktycznie brak |
| Uprawnienia dostępu | nie | tak | nie |
| Księgowanie | nie | tak | nie |
| Zgodność między systemami | najwyższa | ograniczona | dobra |
| Typowe zastosowanie | starsze nośniki | dysk systemowy | duże pendrive'y i karty |
Najczęściej pytany jest limit 4 GB w FAT32 oraz przewagi NTFS. Warto znać pojęcie klastra – najmniejszej jednostki miejsca przydzielanej plikowi. Plik o rozmiarze 1 bajta i tak zajmie cały klaster, stąd różnica między „rozmiarem" a „rozmiarem na dysku".
Bywa też pytanie o dobór systemu do zadania: pendrive współdzielony między różnymi urządzeniami to exFAT, dysk systemowy Windowsa to NTFS.
Bo miejsce przydzielane jest całymi klastrami. Reszta ostatniego klastra pozostaje niewykorzystana – zjawisko to nazywa się fragmentacją wewnętrzną.
Utworzenie na nośniku struktury wybranego systemu plików. Usuwa dotychczasową organizację danych, więc traktuje się je jako skasowane.
Nie. Ma sens tylko przy dyskach talerzowych, gdzie skraca ruchy głowicy. Na SSD skraca żywotność komórek, nie dając nic w zamian.
Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: