SELECT – podstawowe zapytania SQL

SELECT to polecenie, którym pobiera się dane z bazy. W praktyce używa się go znacznie częściej niż poleceń dopisujących dane – informację raz się zapisuje, a odczytuje wielokrotnie.

Najprostsze zapytanie składa się z dwóch części: co chcemy zobaczyć (po SELECT) i skąd (po FROM). Wynikiem zawsze jest tabela – nawet gdy ma jeden wiersz albo jest pusta.

Gwiazdka zwraca wszystko. Zapis SELECT * FROM uczniowie oznacza „daj mi wartości ze wszystkich kolumn tej tabeli". Jest wygodny, gdy dopiero oglądasz nieznaną tabelę i chcesz zobaczyć, co w niej w ogóle jest.

Problem w tym, że przy szerokiej tabeli gwiazdka wysypuje na ekran mnóstwo kolumn, których wcale nie potrzebujesz – i przeszukiwanie tego wzrokiem staje się żmudne. Dlatego poza szybkim podglądem * stosuje się rzadko.

Jawna lista kolumn. Zamiast gwiazdki można wypisać po przecinku dokładnie te kolumny, które Cię interesują. Wynik zawiera wtedy tylko je – jest węższy, czytelniejszy i łatwiejszy do zinterpretowania.

Ma to też drugi, mniej oczywisty skutek: baza nie musi przygotowywać danych, o które nie prosisz. Przy dużych tabelach jawna lista kolumn potrafi zauważalnie przyspieszyć zapytanie. Dobra praktyka jest więc zbieżna z wydajnością – wybieraj to, czego naprawdę potrzebujesz.

Kolejność kolumn jest Twoją decyzją. Kolumny w wyniku pojawią się dokładnie w tej kolejności, w jakiej wypisałeś je po SELECT – niezależnie od tego, w jakiej kolejności są zapisane w tabeli. Jeśli chcesz zobaczyć najpierw nazwisko, a potem imię, wystarczy tak je wymienić.

Zwróć uwagę na puste miejsca w kolumnie email – to wartości NULL, czyli brak danych. Zachowują się inaczej niż wszystkie pozostałe wartości i mają własne reguły wyszukiwania.

To wciąż zwraca wszystkie wiersze tabeli. Zawężanie wyniku do wierszy spełniających warunek to zadanie klauzuli WHERE, a ustalenie kolejności wierszy – klauzuli ORDER BY.

Kolumnę można też zapisać z pełną nazwą tabeli z przodu, oddzieloną kropką: tabela.kolumna (np. uczniowie.nazwisko). Przy jednej tabeli to zbędne – sama nazwa kolumny wystarczy – ale klucze CKE zapisują tak nawet proste zapytania na jednej tabeli, więc warto rozpoznawać ten zapis w treści zadania. Kwalifikacja staje się konieczna dopiero wtedy, gdy w zapytaniu występuje więcej niż jedna tabela i te same nazwy kolumn się powtarzają – tym zajmuje się złączenie wielu tabel.

• Gwiazdka do podglądu, lista do pracy. SELECT * sprawdza, co jest w tabeli; w gotowym rozwiązaniu wypisuj tylko te kolumny, o które prosi polecenie.
• Kolejność po SELECT to kolejność w wyniku, nie kolejność zapisania kolumn w tabeli.
• SELECT niczego nie zmienia w bazie – to jedyne polecenie, które można uruchamiać bez ryzyka.
• Nazwa kolumny musi być dokładna – literówka albo zła tabela po FROM kończy się błędem, nie przybliżonym dopasowaniem.

Literówka w nazwie kolumny. Zapytanie SELECT nazwisk FROM uczniowie kończy się błędem w rodzaju „Nieprawidłowa nazwa pola „nazwisk" w wyrażeniu definiującym pole" – baza nie zgaduje, o którą kolumnę chodziło. Nazwy kolumn bierz ze struktury tabeli podanej w arkuszu, nie z pamięci, i sprawdź polskie znaki – bywają pomijane w nazwach kolumn, mimo że w danych występują.

Zapomniana klauzula FROM. Samo SELECT nazwisko bez wskazania tabeli nie zadziała – baza nie wie, skąd wziąć kolumnę. FROM jest tak samo obowiązkowe jak SELECT, nawet gdy tabela jest jedna i oczywista z treści zadania.

Gwiazdka tam, gdzie polecenie chce konkretnych kolumn. SELECT * FROM uczniowie, gdy zadanie mówi „wypisz nazwisko i średnią", zwróci też kolumny, o które nikt nie pytał. To nie jest błąd składni, ale bywa ocenione jako niepełne wykonanie polecenia – gwiazdka jest do podglądu, nie do gotowego rozwiązania.

Nazwa ze spacją zapisana bez nawiasów. SELECT Data urodzenia FROM uczniowie w Accessie rozpada się na dwie osobne nazwy i kończy błędem – Access potrzebuje [Data urodzenia] w nawiasach kwadratowych, żeby rozpoznać to jako jedną nazwę kolumny.

Przekonanie, że SELECT usuwa duplikaty. SELECT nazwisko, nazwisko FROM uczniowie naprawdę zwróci tę samą kolumnę dwa razy, a SELECT klasa FROM uczniowie zwróci „3A" tyle razy, ile jest uczniów w tej klasie – zwykły SELECT nic nie odfiltrowuje. Do unikalnych wierszy służy DISTINCT.

Kwalifikacja tabela.kolumna uznana za błąd składni. SELECT uczniowie.nazwisko FROM uczniowie jest poprawne, choć wygląda niezwyczajnie przy jednej tabeli – kropka nie jest literówką, tylko odwołaniem przez nazwę tabeli. Dopiero brak nawiasu przy nazwie ze spacją albo kropka postawiona w złym miejscu jest błędem.

• SELECT pobiera dane i niczego nie zmienia w bazie – można je uruchamiać bez ryzyka.
• Gwiazdka * zwraca wszystkie kolumny tabeli; jawna lista zwraca tylko te wskazane, w podanej kolejności.
• FROM jest obowiązkowe – bez wskazania tabeli SELECT nie zadziała.
• Nazwę tabeli lub kolumny ze spacją w Accessie zapisuje się w nawiasach kwadratowych, np. [Data urodzenia].
• Kolumnę można poprzedzić nazwą tabeli i kropką (tabela.kolumna) – to ta sama składnia w Accessie i w standardzie.
• Zwykły SELECT nie usuwa duplikatów – ani powtórzonych kolumn, ani powtórzonych wierszy.
• Nazwy kolumn muszą być dokładne – literówka kończy się błędem, nie przybliżonym wynikiem.

Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: