ORDER BY – sortowanie wyników

Wynik zapytania nie ma z góry ustalonej kolejności. Baza zwraca wiersze w takiej, jaka jest dla niej najwygodniejsza – i ta kolejność potrafi się zmienić między jednym a drugim uruchomieniem tego samego zapytania. Jeśli kolejność ma znaczenie, trzeba ją wymusić klauzulą ORDER BY.

To ważniejsze, niż się wydaje. Jeżeli wynik wyszedł „przypadkiem" w dobrej kolejności bez ORDER BY, to jest właśnie przypadek – nie da się na nim polegać.

ORDER BY stawiamy na końcu zapytania, po WHERE. Kolejność jest logiczna: baza najpierw wybiera wiersze spełniające warunek, a dopiero potem układa to, co zostało.

Dwa kierunki sortowania. ASC (od ascending) porządkuje rosnąco – od najmniejszej wartości, a przy tekście od początku alfabetu. DESC (descending) odwrotnie: od największej, od końca alfabetu. Jeśli nie napiszesz nic, baza przyjmuje ASC – ale przy DESC słowo kluczowe jest obowiązkowe.

Sortowanie po kilku kolumnach. Po ORDER BY można wymienić kilka kolumn po przecinku. Druga kolumna rozstrzyga remisy w pierwszej, trzecia – remisy w drugiej i tak dalej. Zapis ORDER BY klasa, srednia DESC oznacza: najpierw poukładaj klasami rosnąco, a wewnątrz każdej klasy posortuj uczniów od najwyższej średniej. Zwróć uwagę, że DESC dotyczy tylko tej kolumny, przy której stoi – nie całej listy.

Sortować można też po aliasie zdefiniowanym w SELECT (AS) albo po wyrażeniu, którego wcale nie ma wśród wyświetlanych kolumn – baza liczy je od nowa na potrzeby porządkowania. Osobna pułapka czeka przy kolumnach tekstowych: jeśli liczba jest zapisana jako tekst, sortuje się alfabetycznie, znak po znaku, a nie jak liczba – patrz sekcja Typowe błędy.

Sortowanie działa na tym, co zostało po filtrowaniu klauzulą WHERE, i na kolumnach wybranych w zapytaniu SELECT. Puste wartości przy sortowaniu opisuje osobno hasło wartości NULL.

• ORDER BY zawsze na końcu zapytania, po WHERE – bo sortowanie dotyczy już przefiltrowanego wyniku.
• Domyślny kierunek to ASC, DESC trzeba napisać wprost.
• Kierunek dotyczy tylko kolumny, przy której stoi, nie całej listy po przecinku.
• Druga kolumna po przecinku rozstrzyga remisy pierwszej – kolejność kolumn w ORDER BY ma znaczenie.

ASC brane za DESC albo odwrotnie. SELECT nazwisko FROM uczniowie ORDER BY srednia sortuje rosnąco – Nowak (3.20) będzie pierwszy, Wiśniewski (5.10) ostatni. Kto oczekuje „od najlepszego", dostaje dokładnie odwrotną kolejność. Brakuje jednego słowa: ORDER BY srednia DESC.

DESC dopisane do całej listy zamiast do jednej kolumny. Zapis ORDER BY klasa DESC, srednia DESC sortuje malejąco obie kolumny – najpierw klasy 3C, 3B, 3A, a dopiero w ich obrębie średnią. Jeśli miał być tylko ranking wewnątrz klas idących rosnąco, trzeba napisać ORDER BY klasa, srednia DESC – DESC dotyczy tylko kolumny, przy której stoi.

Liczba w kolumnie tekstowej sortowana jak tekst. Gdy numer_w_dzienniku jest typu tekstowego, ORDER BY numer_w_dzienniku porównuje wartości znak po znaku: „1" jest mniejsze niż „9", więc „10" ląduje przed „9", a „21" przed „7". Wynik to 10, 21, 33, 7, 9 zamiast oczekiwanego 7, 9, 10, 21, 33. Naprawa to zmiana typu kolumny na liczbowy albo jawne rzutowanie w zapytaniu (w Accessie funkcją CLng()/CInt()).

ORDER BY wstawione przed WHERE. SELECT nazwisko FROM uczniowie ORDER BY nazwisko WHERE srednia >= 4 to błąd składni – baza zgłosi, że nie rozumie zapytania, i nie zwróci żadnego wyniku. Kolejność klauzul jest sztywna: SELECT → FROM → WHERE → ORDER BY.

Alias użyty w WHERE tak samo jak w ORDER BY. SELECT srednia AS sr FROM uczniowie WHERE sr >= 4 w wielu bazach kończy się błędem „nieznana kolumna sr" – w momencie liczenia WHERE alias jeszcze nie istnieje, powstaje dopiero przy budowaniu wyniku. W WHERE trzeba użyć pełnej nazwy kolumny (srednia >= 4), alias działa dopiero w ORDER BY i w samym SELECT.

Branie pierwszego wiersza za „najlepszy" bez ORDER BY. Zapytanie bez sortowania, z którego czyta się tylko pierwszy zwrócony wiersz, może w innym uruchomieniu zwrócić kogoś zupełnie innego – kolejność bez ORDER BY nie jest niczym gwarantowana. Wybieranie jednego, konkretnego rekordu (np. „ucznia z najwyższą średnią") łączy się z ograniczeniem liczby wierszy – tę technikę omawia hasło TOP / LIMIT.

• ORDER BY stoi na końcu zapytania, po WHERE.
• Domyślny kierunek to ASC; DESC trzeba napisać wprost.
• Kierunek (ASC/DESC) dotyczy tylko kolumny, przy której stoi, a nie całej listy po przecinku.
• Kolejność kolumn w ORDER BY ma znaczenie – druga rozstrzyga remisy pierwszej.
• Można sortować po aliasie zdefiniowanym w SELECT i po wyrażeniu, nawet jeśli go nie ma wśród wyświetlanych kolumn.
• Liczba zapisana w kolumnie tekstowej sortuje się alfabetycznie, nie liczbowo – „10" wypada przed „9".
• ORDER BY nie zmienia danych w tabeli, tylko kolejność wierszy w wyniku zapytania.

Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: