Wróć do: Teoria
podstawowy multimediaaudiowideomatura podstawowa z informatyki

Formaty audio i wideo

Formaty dźwięku i obrazu ruchomego – MP3, WAV, MP4 i AVI, pojęcie kodeka oraz parametry decydujące o jakości nagrania.

01

Opis

Dźwięk zapisuje się cyfrowo przez próbkowanie: wielokrotne mierzenie natężenia sygnału w równych odstępach czasu. Dwa parametry decydują o jakości. Częstotliwość próbkowania mówi, ile pomiarów przypada na sekundę – standard płyty CD to 44 100 razy na sekundę. Rozdzielczość bitowa określa, iloma bitami zapisany jest każdy pomiar; na CD są to 16 bity.

WAV przechowuje te pomiary bez kompresji – jakość jest pełna, ale minuta nagrania zajmuje około 10 MB. MP3 stosuje kompresję stratną i usuwa dźwięki, których ucho i tak nie wychwytuje, zmniejszając plik nawet dziesięciokrotnie. FLAC kompresuje bezstratnie, więc daje pełną jakość przy pliku mniejszym niż WAV.

Przy wideo dochodzi pojęcie kontenera i kodeka. Kontener, na przykład MP4 czy AVI, to pudełko mieszczące ścieżkę obrazu, dźwięku i napisy. Kodek to sposób zakodowania tego, co w środku. Dlatego dwa pliki MP4 mogą wymagać różnych kodeków.

02

Tabela

Najczęściej spotykane formaty multimedialne
FormatRodzajKompresjaUwagi
WAVaudiobrakpełna jakość, bardzo duże pliki
MP3audiostratnastandard muzyki w sieci
FLACaudiobezstratnapełna jakość, mniejszy niż WAV
MP4wideostratnanajpopularniejszy kontener
AVIwideozależy od kodekastarszy kontener

Na maturze

Najczęściej pytana jest różnica między WAV a MP3 oraz znaczenie parametrów próbkowania. Bywa też obliczenie rozmiaru nieskompresowanego nagrania.

Wzór jest analogiczny do obrazu: częstotliwość próbkowania razy rozdzielczość bitowa razy liczba kanałów razy czas. Wynik wychodzi w bitach, więc trzeba go podzielić przez 8.

04

Zapamiętaj

  • Jakość dźwięku zależy od częstotliwości próbkowania i rozdzielczości bitowej.
  • Standard CD to 44 100 Hz i 16 bitów.
  • WAV bez kompresji, MP3 stratnie, FLAC bezstratnie.
  • Kontener (MP4, AVI) to opakowanie, kodek to sposób zakodowania zawartości.
05

Najczęściej zadawane pytania

Ile zajmie minuta dźwięku w jakości CD?

Około 10 MB dla nagrania stereo: 44 100 razy 16 bitów razy 2 kanały razy 60 sekund, podzielone przez 8.

Dlaczego plik MP4 się nie otwiera?

Zwykle dlatego, że w systemie brakuje kodeka użytego wewnątrz kontenera. Sam format pliku jest poprawny – problemem jest sposób zakodowania strumienia.

Co oznacza bitrate?

Liczbę bitów przypadającą na sekundę nagrania. Im wyższy, tym lepsza jakość i większy plik – to podstawowy parametr przy kompresji stratnej.

Powiązane zagadnienia