Funkcje matematyczne w Excelu

Funkcje matematyczne wykonują na liczbach cztery rzeczy, które wracają w zadaniach maturalnych: sumują zakres, wyliczają resztę z dzielenia, ucinają albo zaokrąglają miejsca po przecinku i liczą sinus oraz cosinus kąta. Reszta z dzielenia jest tu najważniejsza – to nią sprawdza się parzystość, odczytuje ostatnią cyfrę liczby i dzieli dane na grupy, więc MOD pojawia się w arkuszach częściej niż wszystkie pozostałe funkcje z tego hasła razem wzięte.

Cztery zasady wspólne dla całego zestawu:

• Wynik jest liczbą, nie tekstem. Można go od razu podstawić do kolejnej funkcji, porównać z liczbą albo posumować.
• Separatorem dziesiętnym jest przecinek. W polskiej wersji Excela liczbę „dwa i pół" zapisujemy 2,5 – zarówno w komórce, jak i w formule. Zapis 2.5 Excel potraktuje jak tekst.
• Zaokrąglenie to nie formatowanie. ZAOKR zmienia samą wartość w komórce; zmniejszenie liczby miejsc dziesiętnych w formatowaniu komórki zmienia tylko to, co widać, a w obliczeniach nadal siedzi pełna liczba.
• SIN i COS przyjmują radiany, nie stopnie. Kąt ze stopni zamienia funkcja RADIANY albo pomnożenie przez PI()/180.

W polskiej wersji Excela argumenty oddzielamy średnikiem. Argumenty zapisane w nawiasach kwadratowych są opcjonalne.

Mylenie ZAOKR.DÓŁ z ZAOKR.DO.CAŁK. Dla liczb dodatnich obie dają to samo, więc różnica wychodzi dopiero na ujemnych i wtedy jest już za późno. =ZAOKR.DÓŁ(-2,5;0) zwraca -2 (obcięcie cyfr, w stronę zera), a =ZAOKR.DO.CAŁK(-2,5) zwraca -3 (w dół na osi liczbowej). Jeśli w zadaniu pada „część całkowita" przy danych, które mogą być ujemne, zdecyduj świadomie, którą z tych dwóch funkcji masz na myśli.

Zaokrąglanie formatowaniem zamiast funkcją. Ustawienie w komórce dwóch miejsc dziesiętnych zmienia tylko wygląd – w środku nadal siedzi pełna wartość i to ona wchodzi do dalszych obliczeń. Suma kolumny „zaokrąglonej" formatowaniem potrafi się różnić od sumy tego, co widać na ekranie. Gdy zadanie żąda wyniku zaokrąglonego, zapisz to w formule: =ZAOKR(A2;2).

Sinus liczony w stopniach. =SIN(30) nie zwraca 0,5, tylko około -0,988 – Excel przyjął 30 radianów. Poprawnie: =SIN(RADIANY(30)) albo =SIN(30*PI()/180). Ta sama zasada dotyczy COS. W drugą stronę, gdy masz kąt w radianach i chcesz stopnie, użyj STOPNIE.

MOD z liczbą ujemną liczony „jak w Pythonie po ludzku". Wynik MOD ma znak dzielnika, nie dzielnej: =MOD(-7;3) daje 2, a nie -1, natomiast =MOD(7;-3) daje -2. Jeśli chcesz mieć pewność, że reszta wyjdzie nieujemna, zadbaj o dodatni drugi argument albo najpierw zdejmij znak funkcją MODUŁ.LICZBY.

Tekst w kolumnie liczb. SUMA po prostu pomija komórki z tekstem i policzy resztę zakresu, ale ręczne dodawanie =A1+A2 na tej samej komórce zwróci #ARG!. Ta sama pułapka dotyczy liczb wklejonych jako tekst (są wyrównane do lewej) – wtedy SUMA „gubi" część danych bez żadnego komunikatu, a ZAOKR na takiej komórce zwraca #ARG!. Więcej o komunikatach w błędach w Excelu.

Kropka zamiast przecinka. Wpisane do komórki 2.5 nie jest w polskim Excelu liczbą – zostaje tekstem wyrównanym do lewej. Widać to od razu po wyrównaniu, a potwierdza SUMA, która taką komórkę pominie. Przy imporcie pliku CSV z kropkami trzeba je zamienić na przecinki, zanim zacznie się liczyć cokolwiek.

Angielska wersja arkusza. Nazwy zależą od języka programu: SUM, MOD, ABS, ROUND, ROUNDDOWN, INT, SIN, COS (pełna tabela wyżej), a argumenty oddziela tam zwykle przecinek zamiast średnika. Na maturze arkusz jest polski, ale w poradnikach z internetu spotkasz oba zapisy.

Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: