Wróć do: Arkusze maturalne
2019CZERWIEC

Matura z informatyki 2019 – czerwiec, poziom rozszerzony

Formuła 2015arkusz CKE · poziom rozszerzony

Arkusz maturalny z informatyki rozszerzonej – termin dodatkowy (czerwiec) 2019. Pobierz PDF z zadaniami, pliki z danymi oraz klucz odpowiedzi CKE.

01

Opis

Arkusz maturalny z informatyki na poziomie rozszerzonym z terminu dodatkowego (czerwiec 2019, Formuła 2015). Egzamin składał się z dwóch części: Część I (60 minut, 15 punktów, zadania 1–3) oraz Część II (150 minut, 35 punktów, zadania 4–6). Termin dodatkowy jest przeznaczony dla maturzystów, którzy z przyczyn losowych nie mogli przystąpić do egzaminu w sesji majowej – ma identyczne wymagania, a jego arkusz to cenny materiał ćwiczeniowy.

Poniżej znajdziesz interaktywne wersje zamkniętych części zadań – uzupełnij puste pola i kliknij Sprawdź, aby od razu sprawdzić poprawność (odpowiedzi pochodzą z klucza CKE). W zadaniach otwartych (napisz program, algorytm) kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE. Pełną treść zadań znajdziesz też w arkuszach PDF.

02

Zadanie 1. Rekurencja

Dana jest dodatnia liczba całkowita n oraz uporządkowana rosnąco tablica różnych liczb całkowitych T[1..n]. Przeanalizuj następującą funkcję rekurencyjną, której parametrami są liczby całkowite x, p, k, przy czym 1 ≤ p ≤ k ≤ n.

Rek(x, p, k)
jeżeli p < k
        s  (p + k) div 2
        jeżeli T[s]  x
                wynikiem jest Rek(x, p, s)
        w przeciwnym razie
                wynikiem jest Rek(x, s + 1, k)
w przeciwnym razie
        jeżeli T[p] = x
                wynikiem jest p
        w przeciwnym razie
                wynikiem jest −1

Uwaga: div jest operatorem oznaczającym część całkowitą z dzielenia.

Zadanie 1.1

Podaj największą i najmniejszą możliwą liczbę wywołań funkcji Rek w wyniku wywołania Rek(2019, 6, 14) dla n = 17 i pewnej, uporządkowanej rosnąco tablicy T[1..17] różnych liczb całkowitych.

Uwaga: Pierwsze wywołanie funkcji Rek(2019, 6, 14) włączamy do ogólnej liczby wywołań.

Poniżej wpisz wyniki i kliknij Sprawdź.

liczba wywołań
najmniejsza liczba wywołań
największa liczba wywołań

Zadanie 1.2

Podaj, jakie będą wartości parametrów przekazywanych do funkcji Rek w kolejnych jej wywołaniach dla n = 11, tablicy T = [1, 5, 8, 10, 12, 14, 19, 20, 23, 30, 38] oraz pierwszego wywołania Rek(37, 1, 11).

Poniżej podaj kolejne wywołania (po pierwszym), a następnie kliknij Sprawdź.

Zadanie 1.3

Złożoność czasowa algorytmu opisanego funkcją Rek dla parametrów x = 1, p = 1, k = n jest

03

Zadanie 2. Szyfr kolumnowy

Szyfrowanie kolumnowe jest jedną z metod szyfrowania przestawieniowego, polegającego na zmianie kolejności znaków w szyfrowanym tekście. W tej metodzie jest wykorzystywana tabela o dodatniej liczbie wierszy równej k. Liczba k jest nazywana kluczem. Wiersze i kolumny tabeli są numerowane liczbami naturalnymi, począwszy od 1. Znaki tekstu, który ma być zaszyfrowany, wpisujemy do kolejnych kolumn tabeli, zaczynając od jej lewego górnego rogu. W kolumnach nieparzystych znaki wpisujemy od góry do dołu, a w parzystych od dołu do góry. Puste miejsca w ostatniej rozpoczętej kolumnie wypełniamy znakiem „_" oznaczającym spację. Następnie odczytujemy kolejne wiersze od góry do dołu (każdy z nich od lewej do prawej), w wyniku czego uzyskujemy szyfrogram.

Przykład: dla klucza k=3 i tekstu MATURA_Z_INFORMATYKI budujemy tabelę:

MA_FOYK
ARZNRTI
TU_IMA_

i otrzymujemy szyfrogram MA_FOYKARZNRTITU_IMA_.

Zadanie 2.1

Do zaszyfrowania pewnego 40-znakowego cytatu z wypowiedzi Juliusza Cezara użyto metody szyfru kolumnowego o kluczu 10. Otrzymano szyfrogram:

NKI_ATE_USGACYOKZZ_YYSJTCWEKI_SAEMTRLE_P

Rozszyfruj ten cytat.

Poniżej wpisz odszyfrowany cytat (spacje zapisz jako „_") i kliknij Sprawdź.

Zadanie 2.2

W wybranym przez siebie języku programowania, w pseudokodzie lub w postaci listy kroków, napisz algorytm deszyfrujący tekst, który został zakodowany szyfrem kolumnowym.

Specyfikacja
Dane: k – klucz, liczba całkowita większa od 0 n – liczba znaków w tekście zaszyfrowanym, n jest wielokrotnością k S[1..n] – ciąg znaków (tekst do odszyfrowania) Wynik: T[1..n] – ciąg znaków (tekst odszyfrowany)

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; istnieją również inne poprawne rozwiązania.

04

Zadanie 3. Test

Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo literę F – jeśli zdanie jest fałszywe.

W każdym zadaniu uzyskasz punkt tylko za wszystkie poprawne odpowiedzi.

Zadanie 3.1

Dane są tabele Uczniowie i Oceny. Przeanalizuj i oceń poniższe zapytanie w języku SQL.

SELECT Uczniowie.imie, Uczniowie.nazwisko, AVG(Oceny.ocena)
FROM Uczniowie INNER JOIN Oceny ON Uczniowie.id_ucznia = Oceny.id_ucznia
GROUP BY Uczniowie.id_ucznia, Uczniowie.imie, Uczniowie. nazwisko
HAVING AVG(Oceny.ocena)  >= 4
ORDER BY AVG(Oceny.ocena),  Uczniowie.nazwisko;
NrZdanieP / F
1.W wyniku zapytania, przy odpowiednich danych, mogą pojawić się następujące po sobie wiersze: Jan Abacki 4.08, Jan Kowalski 4.85
2.W wyniku zapytania to samo imię i nazwisko może pojawić się tylko raz, nawet jeśli dwóch uczniów ma takie samo imię i nazwisko.
3.W wyniku zapytania otrzymamy trzy kolumny z danymi.
4.Jedynym kryterium określającym kolejność wierszy w odpowiedzi jest średnia ocena.

Zadanie 3.2

ABCDEFGHIJK
10123456789
210100121144169196225256289324361
320400441484529576625676729784841
43090096110241089115612251296136914441521
5401600168117641849193620252116220923042401
6502500260127042809291630253136324933643481
7603600372138443969409642254356448946244761
8704900504151845329547656255776592960846241
9806400656167246889705672257396756977447921
10908100828184648649883690259216940996049801

Powyższą tablicę kwadratów w arkuszu kalkulacyjnym można otrzymać, jeżeli skopiuje się tylko jedną formułę z komórki B2 do pozostałych komórek z zakresu B2:K10.

W tym celu do komórki B2 należy wpisać

NrFormułaP / F
1.=($A2+B$1)*($A2+B$1)
2.=(A2+B1)*(A2+B1)
3.=($A2+B$1)^2
4.=($A$2+$B$1)^2

Zadanie 3.3

Protokół HTTPS

NrZdanieP / F
1.jest protokołem pobierania poczty elektronicznej ze zdalnego serwera przez połączenie TCP/IP.
2.obsługuje system nazywania domen.
3.przydziela adresy IP poszczególnym komputerom.
4.jest szyfrowaną wersją protokołu http.

Zadanie 3.4

Różnica 11001001₂ − 1111111₂ jest równa

NrWartośćP / F
1.2A₁₆
2.112₈
3.2110₄
4.1001010₂
05

Zadanie 4. Wybrane liczby

Liczby pierwsze to liczby naturalne większe od 1, które mają dokładnie dwa dzielniki: jedynkę i samą siebie.

Dane są dwa pliki: liczby.txt i pierwsze.txt. Plik liczby.txt zawiera 300 wierszy. W każdym wierszu tego pliku znajduje się jedna liczba całkowita dodatnia z zakresu od 1 do 100 000.

Plik pierwsze.txt zawiera 200 wierszy. W każdym wierszu tego pliku znajduje się jedna liczba pierwsza z zakresu od 10 do 1 300 000.

Uwaga: pomocnicze pliki liczby_przyklad.txt i pierwsze_przyklad.txt, zawierają dane, które możesz wykorzystać, aby sprawdzić poprawność działania swojego(-ich) programu(-ów). Każdy z nich zawiera po 50 wierszy. W każdym wierszu znajduje się jedna liczba. Odpowiedzi dla danych z tych plików są podane pod treściami zadań.

Napisz program(-y), w wyniku działania którego(-ych) otrzymasz odpowiedzi do poniższych zadań. Pliki źródłowe z rozwiązaniem zapisz pod nazwą zgodną z numerem zadania, z rozszerzeniem odpowiadającym użytemu językowi programowania.

Zadanie 4.1

Podaj, (zachowując ich kolejność) te liczby z pliku liczby.txt, które są liczbami pierwszymi z przedziału (100; 5000). Odpowiedź zapisz w pliku wyniki4_1.txt.

Dla pliku liczby_przyklad.txt odpowiedzią są liczby: 103, 163, 173, 701, 1033, 2137, 3529, 4933, 977, 2143.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 4.2

Podaj, w kolejności ich występowania w pliku pierwsze.txt, wszystkie te liczby, które czytane od prawej do lewej również są liczbami pierwszymi. Odpowiedź zapisz w pliku wyniki4_2.txt.

Przykład: Jeśli odczytamy liczbę pierwszą 17 od prawej do lewej, otrzymamy liczbę 71, która również jest liczbą pierwszą.

Dla pliku pierwsze_przyklad.txt liczbami spełniającymi warunek zadania są: 701, 709, 1033, 167, 1109, 1619, 1009, 179, 1499, 76001, 1601, 31873.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 4.3

Niech w(N) oznacza sumę cyfr liczby N. Dla danej liczby N tworzymy ciąg, w którym N₁ = w(N), a każdy kolejny element jest sumą cyfr występujących w poprzednim elemencie:

N₁ = w(N)
N₂ = w(N₁)
N₃ = w(N₂)
...

Ciąg kończy się, gdy jego wyraz jest liczbą jednocyfrową. Tę liczbę nazywamy wagą liczby N.

Przykład 1. Niech N = 1109. N₁ = 1+1+0+9 = 11, N₂ = 1+1 = 2. Zatem waga liczby N = 1109 jest równa 2.

Przykład 2. Niech N = 31699. N₁ = 3+1+6+9+9 = 28, N₂ = 2+8 = 10, N₃ = 1+0 = 1. Zatem waga liczby N = 31699 jest równa 1.

Podaj, ile jest liczb w pliku pierwsze.txt, których waga jest równa 1. Odpowiedź zapisz w pliku wyniki4_3.txt.

Prawidłowa odpowiedź dla pliku pierwsze_przyklad.txt: 6 liczb.

Poniżej wpisz liczbę takich liczb dla pliku pierwsze.txt i kliknij Sprawdź.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

06

Zadanie 5. Zbiornik wody

Właściciele ogrodu postanowili zaoszczędzić na opłatach za wodę i przed laty zainstalowali zbiornik o pojemności 25 000 litrów, w którym gromadzą wodę do podlewania roślin.

Podlewanie roślin wodą ze zbiornika i uzupełnianie zbiornika regulują następujące zasady:

  • średnia dobowa temperatura i opady dobowe są mierzone od godziny 20:00 dnia poprzedniego do godz. 20:00 dnia bieżącego,
  • do godziny 20:00 opady uzupełniają sumarycznie zbiornik w ilości: 700 * x litrów (gdzie x – opady dobowe deszczu w l/m², jednak nie więcej niż do maksymalnej pojemności zbiornika,
  • w dni bezdeszczowe dzienne parowanie wody (ubytek) ze zbiornika jest zależny od średniej dobowej temperatury T i wynosi: 0,03% * T^1,5 * y litrów (gdzie y – oznacza stan zbiornika z godziny 21:00 dnia poprzedniego) w zaokrągleniu w górę do pełnych litrów,
  • ogród jest podlewany w każdym dniu, w którym średnia dobowa temperatura przekroczy 15°C, a jednocześnie opady dobowe nie przekraczają 0,6 l/m²,
  • podlewanie, jeśli ma miejsce, jest wykonywane o godz. 20:00,
  • do podlewania zużywa się 12 000 litrów wody (1 porcja), jeśli średnia dobowa temperatura nie przekracza 30°C, oraz 24 000 litrów wody (2 porcje), jeśli średnia dobowa temperatura przekracza 30°C,
  • jeśli o godz. 20:00 w dniu, w którym należy podlać rośliny, w zbiorniku jest za mało wody, jest on tuż przed podlaniem uzupełniany wodą z wodociągu do pełna,
  • podlewanie kończy się o godz. 21:00.

31 marca o godzinie 21:00 zbiornik był pełny.

Plik pogoda.txt zawiera dane dotyczące średniej temperatury oraz wysokości opadów dobowych w l/m² w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2015 roku.

Przykład:

temperatura_srednia    opady
4                      2
2                      6
4                      1
4                      0,8

Korzystając z dostępnych narzędzi informatycznych, wykonaj poniższe polecenia. Odpowiedzi do zadań zapisz w pliku wyniki5.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Uwaga: W całym okresie od kwietnia do września 2015 roku do zbiornika dolano 743 427 litrów wody – wykorzystaj tę informację do sprawdzenia wyników swoich obliczeń. Wykonując odpowiednie obliczenia oraz podając odpowiedzi, wyniki zawsze zaokrąglaj w górę do pełnych litrów.

Zadanie 5.1

Podaj datę, kiedy pierwszy raz trzeba było dolać wodę do zbiornika, i podaj ilość dolanej wody.

Poniżej wpisz odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

odpowiedź
data pierwszego dolania wody
ilość dolanej wody (w litrach)

Zadanie 5.2

Utwórz wykres liniowy przedstawiający kształtowanie się ilości wody w zbiorniku w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2015 roku. Pamiętaj o czytelnym opisie wykresu (tytuł, opis osi). Przyjmij jako stan zbiornika każdego dnia wartość z godziny 21.00 po podlaniu roślin.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.3

Zrób zestawienie miesięczne (w okresie kwiecień – wrzesień 2015 roku) kosztów dolewanej wody z wodociągu. Weź pod uwagę, że cena 1 m³ (1000 litrów) jest równa 11,74 zł. Opłaty są realizowane miesięcznie i dotyczą pełnych m³ (po zaokrągleniu w górę).

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.4

Podaj liczby dni, w których:

Poniżej wpisz odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

warunekliczba dni
temperatura powietrza nie przekraczała 15°C
temperatura przekraczała 15°C, a jednocześnie opady dobowe nie przekraczały 0,6 l/m²
temperatura przekraczała 15°C i jednocześnie opady dobowe przekraczały 0,6 l/m²
07

Zadanie 6. „Wymarzony Dom”

Biuro obrotu nieruchomości „Wymarzony Dom" w swej ofercie ma wiele propozycji mieszkań i domów z całej Polski. Informacje o aktualnych i już sprzedanych lokalach oraz o agentach, którzy zajmują się sprzedażą konkretnych nieruchomości, są przechowywane w plikach: agenci.txt, oferty.txt, klienci.txt, zainteresowanie.txt. Każdy plik ma wiersz nagłówkowy. Dane w wierszach rozdzielone są znakiem tabulacji.

Plik agenci.txt zawiera informacje o agentach pracujących w biurze „Wymarzony Dom": niepowtarzalny identyfikator agenta, jego imię i nazwisko.

Przykład:

Id_agentaImieNazwisko
1AdamNowak
2KarolinaAdamczyk

Informacje szczegółowe o każdej z oferowanych nieruchomości zawarte są w pliku oferty.txt:

  • unikatowy identyfikator oferty (Id_oferty), którego przedostatni znak informuje o rodzaju nieruchomości (D – dom, M – mieszkanie), a ostatni znak zawiera informację o tym, czy przy nieruchomości jest basen (T – tak, N – nie),
  • województwo (Woj), w którym jest położona nieruchomość,
  • status oferty (Status: A – aktualna, S – sprzedane),
  • powierzchnia oferowanego domu lub mieszkania (Pow),
  • liczba pokoi (L_pokoi),
  • liczba łazienek (L_laz),
  • cena sprzedaży (Cena),
  • data zgłoszenia oferty sprzedaży nieruchomości (Data_zglosz, w formacie rrrr-mm-dd),
  • identyfikator agenta, który zajmuje się daną ofertą (Id_agenta).

Przykład:

Id_ofertyWojStatusPowL_pokoiL_lazCenaData_zgloszId_agenta
AB546MNlubelskieA160322599002016-03-042
AB547DTpodlaskieS124224050002016-03-059

Plik klienci.txt zawiera informacje o klientach biura (Id_klienta, Nazwisko, Imie).

Przykład:

Id_klientaNazwiskoImie
1OsurePatryk
2MorozJustyna

Plik zainteresowanie.txt zawiera informacje o tym, którymi ofertami interesowali się klienci biura (Id_oferty, Id_klienta).

Przykład:

Id_ofertyId_klienta
AB643MN55
AB536MN54

Wykorzystując dane zawarte w plikach agenci.txt, oferty.txt, klienci.txt oraz zainteresowanie.txt, podaj odpowiedzi do poniższych zadań. Odpowiedzi poprzedzone numerem odpowiedniego zadania zapisz w pliku wyniki6.txt.

Zadanie 6.1

Która oferta wzbudziła zainteresowanie największej liczby klientów? Podaj jej identyfikator oraz imię i nazwisko agenta, który się nią zajmował. Jest tylko jedna taka oferta.

Poniżej wpisz odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

odpowiedź
identyfikator oferty
imię i nazwisko agenta

Zadanie 6.2

Podaj średnią cenę ofert w każdym województwie. Zestawienie uporządkuj alfabetycznie według nazw województw. Wyniki podaj z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.3

Którzy agenci mają aktualne oferty mieszkań z basenem? Przygotuj zestawienie, które będzie zawierało następujące elementy: imię i nazwisko agenta opiekującego się daną ofertą, identyfikator oferty, województwo, powierzchnię i cenę mieszkania w danej ofercie.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.4

Podaj imiona i nazwiska agentów, którzy spośród swoich ofert z 2017 roku nie sprzedali żadnego domu ani mieszkania.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.5

Podaj listę aktualnych ofert sprzedaży tych domów i mieszkań, które mają powierzchnię powyżej 180 m² i co najmniej 2 łazienki. W zestawieniu uwzględnij identyfikator oferty, powierzchnię nieruchomości, liczbę pokoi i liczbę łazienek, cenę oraz imię i nazwisko agenta opiekującego się daną ofertą.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.