Wróć do: Arkusze maturalne
2016MAJ

Matura z informatyki 2016 – maj, poziom rozszerzony

Formuła 2015arkusz CKE · poziom rozszerzony

Arkusz maturalny z informatyki rozszerzonej 2016 (formuła 2015). Pobierz PDF z zadaniami, pliki z danymi oraz klucz odpowiedzi CKE.

01

Opis

Arkusz maturalny z informatyki na poziomie rozszerzonym z sesji maj 2016 (Formuła 2015). Egzamin składał się z dwóch części: Część I (60 minut, 15 punktów, zadania 1–3) i Część II (150 minut, 35 punktów, zadania 4–6). Poniżej znajdziesz interaktywne wersje zamkniętych części zadań – uzupełnij puste pola i kliknij Sprawdź, aby od razu sprawdzić poprawność (odpowiedzi pochodzą z klucza CKE).

W zadaniach z konkretną odpowiedzią (liczba, wartość, lista) wpisz swój wynik i kliknij Sprawdź. W zadaniach otwartych (napisz program, algorytm) kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE. Pełną treść zadań znajdziesz też w arkuszach PDF.

02

Zadanie 1. Liczby skojarzone

Dwie różne liczby całkowite a i b większe od 1 nazwiemy skojarzonymi, jeśli suma wszystkich różnych dodatnich dzielników a mniejszych od a jest równa b+1, a suma wszystkich różnych dodatnich dzielników b mniejszych od b jest równa a+1.

Skojarzone są np. liczby 140 i 195, ponieważ:

  • dzielnikami 140 są 1, 2, 4, 5, 7, 10, 14, 20, 28, 35, 70, a ich suma wynosi 196 = 195+1.
  • dzielnikami 195 są 1, 3, 5, 13, 15, 39, 65, a suma tych liczb równa jest 141 = 140+1.

Zadanie 1.1

Zbadaj, które z następujących par liczb (a, b) są liczbami skojarzonymi, i wypełnij poniższą tabelę:

abdzielniki a (mniejsze od a)dzielniki b (mniejsze od b)suma dzielników asuma dzielników bskojarzone TAK/NIE
78641, 2, 3, 6, 13, 26, 391, 2, 4, 8, 16, 329063NIE
2021
7548

Zadanie 1.2

Dana jest liczba całkowita a większa od 1. Ułóż i zapisz w wybranej przez siebie notacji algorytm, który znajdzie i wypisze liczbę b skojarzoną z a lub komunikat „NIE", jeśli taka liczba nie istnieje.

W zapisie algorytmu możesz korzystać tylko z następujących operacji arytmetycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia całkowitego i obliczania reszty z dzielenia.

Uwaga: Przy ocenie algorytmu będzie brana pod uwagę liczba operacji arytmetycznych wykonywanych przez Twój algorytm.

Specyfikacja
Dane: Liczba całkowita a > 1. Wynik: Liczba całkowita b skojarzona z a lub komunikat „NIE", jeśli taka liczba nie istnieje.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; istnieją również inne poprawne rozwiązania.

03

Zadanie 2. Przestawienia w tablicy

Parametrem podanej poniżej funkcji przestaw jest tablica A o długości n, indeksowana od 1, w której znajdują się liczby całkowite. Niech klucz będzie wartością pierwszego elementu tablicy A. Funkcja przestawia (zamienia wzajemnie) elementy tablicy A tak, aby po jej wykonaniu w lewej części tablicy były wszystkie elementy tablicy mniejsze od klucza, natomiast w prawej części – wszystkie większe lub równe kluczowi.

Specyfikacja
Dane: n – liczba całkowita dodatnia A[1..n] – tablica liczb całkowitych Wynik: A[1..n] – tablica liczb całkowitych ułożona według podanej reguły
funkcja przestaw(A)
    klucz  A[1]
    w  1
    dla k = 2,3,...,n wykonaj
        jeśli A[k]<klucz
            zamień(A[w],A[k])
            w  w+1

Uwaga: Funkcja zamień(x,y) zamienia wzajemnie wartości zmiennych x i y – w powyższym przypadku zamienia wzajemnie dwa elementy tablicy A.

Zadanie 2.1

Dana jest liczba n = 6 oraz tablica A = [4,6,3,5,2,1]. Podaj kolejność elementów w tablicy A po wykonaniu funkcji przestaw(A).

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Odp. A =

Zadanie 2.2

Podaj przykład siedmioelementowej tablicy A, dla której funkcja przestaw(A) dokładnie 5 razy wykona zamień.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; poprawną odpowiedzią jest podanie dowolnej siedmioelementowej tablicy, w której dokładnie pięć elementów z pozycji 2...7 jest mniejszych od elementu pierwszego.

Zadanie 2.3

Tablica A[1..100] zawiera wszystkie liczby całkowite z przedziału <1, 100> w następującej kolejności:

A = [10, 20, 30, ..., 100, 9, 19, 29, ..., 99, 8, 18, 28, ..., 98, ..., 1, 11, 21, ..., 91].

(najpierw rosnąco wszystkie liczby kończące się na 0, potem rosnąco liczby kończące się na 9, potem na 8 itd.)

Podaj wartość zmiennej w oraz wartości trzech pierwszych elementów tablicy A (A[1], A[2], A[3]), po wykonaniu funkcji przestaw(A).

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Odp. w =

A[1] = , A[2] = , A[3] =

04

Zadanie 3. Test

Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli zdanie jest fałszywe.

W każdym zadaniu cząstkowym punkt uzyskasz tylko za komplet poprawnych odpowiedzi.

Zadanie 3.1

Po wpisaniu w pasku adresu przeglądarki http://81.219.47.83 otwiera się strona Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, ale po wpisaniu http://cke.edu.pl pojawia się błąd „Nie można odnaleźć podanej strony". Możliwe przyczyny tego stanu rzeczy to:

NrZdanieP / F
1.awaria serwera SMTP Centralnej Komisji Egzaminacyjnej,
2.awaria serwera poczty użytkownika,
3.awaria serwera DNS,
4.brak prawidłowego klucza szyfrującego w przeglądarce.

Zadanie 3.2

Dana jest funkcja f określona wzorem rekurencyjnym

{f(1) = 4f(n+1) = 11 - f(n) dla n ≥ 1

Wtedy:

NrZdanieP / F
1.f(8) = 13
2.f(9) = 34
3.f(10) = 4
4.f(100) = -13

Zadanie 3.3

Dla dwóch liczb 1111₍₂₎ i 101₍₂₎, ich

NrZdanieP / F
1.suma jest równa 10110₍₂₎.
2.różnica jest równa 1010₍₂₎.
3.iloczyn jest mniejszy od 110000₍₂₎.
4.iloraz jest większy od 10₍₂₎.

Zadanie 3.4

NrZdanieP / F
1.Jednym z zadań systemu operacyjnego jest przydział pamięci działającym programom.
2.Na jednym dysku twardym mogą być zainstalowane dwa systemy operacyjne.
3.System operacyjny musi być przechowywany w pamięci ROM.
4.System operacyjny musi być przechowywany na twardym dysku.
05

Zadanie 4. Liczba PI

W kartezjańskim układzie współrzędnych na płaszczyźnie narysowano kwadrat o boku długości 400 i środku symetrii w punkcie (200;200). Boki kwadratu są równoległe do osi układu współrzędnych. W kwadrat wpisano koło. Następnie wylosowano 10 000 punktów należących do kwadratu. Współrzędne (x,y) punktów zostały zapisane w pliku punkty.txt, każdy punkt w osobnym wierszu. Wiersz ma postać dwóch liczb całkowitych z zakresu <0;400>, rozdzielonych pojedynczym znakiem odstępu.

Korzystając z powyższych danych oraz dostępnych narzędzi informatycznych, wykonaj zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki_4.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.

Zadanie 4.1

Wypisz współrzędne tych punktów, które należą do brzegu koła (okręgu), oraz podaj liczbę punktów należących do wnętrza koła (brzeg koła nie należy do wnętrza koła).

Wskazówka:

Równanie okręgu o środku w punkcie S = (a, b) i promieniu r > 0 ma postać:

(x − a)² + (y − b)² = r²

Informacja:

W pliku wśród 100 pierwszych punktów 80 należy do wnętrza koła.

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Punkty okręgu:

Liczba punktów leżących wewnątrz koła:

Zadanie 4.2

Przy założeniu równomiernego rozkładu punktów w kwadracie, stosunek liczby punktów nₖ należących do koła do liczby punktów n należących do kwadratu jest w przybliżeniu równy stosunkowi pola koła Pₖ do pola kwadratu P:

nₖnPₖP

Dla przypomnienia:

Pₖ = π·r²

Wyznacz przybliżoną wartość liczby pi, biorąc pod uwagę punkty z pliku punkty.txt:

  • pierwszych 1000 punktów,
  • pierwszych 5000 punktów,
  • wszystkie punkty.

Wyniki zaokrąglij do 4 miejsc po przecinku.

Informacja:

Przybliżona wartość liczby pi dla pierwszych 100 punktów z pliku wynosi 3,2000.

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Pierwszych 1000 punktów:

Pierwszych 5000 punktów:

Wszystkie punkty:

Zadanie 4.3

Błąd bezwzględny przybliżonej wartości liczby pi, wyznaczonej z n punktów, definiujemy następująco:

εₙ = |π − piₙ|

gdzie:

π – wartość liczby pi, będąca wynikiem standardowej funkcji z narzędzia informatycznego, z którego korzystasz;

piₙ – przybliżona wartość liczby pi wyznaczona z n kolejnych punktów, poczynając od pierwszego punktu z pliku punkty.txt, np. pi₁₀₀₀ – liczba wyznaczona z pierwszego tysiąca punktów.

Oblicz εₙ dla n = 1, 2, 3, …, 1700. Na podstawie powyższego zestawienia utwórz wykres liniowy ilustrujący zmiany dokładności wyznaczanej liczby pi. Zadbaj o czytelność wykresu. Wartości dla ε₁₀₀₀ oraz ε₁₇₀₀ (zaokrąglone do czterech miejsc po przecinku) zapisz do pliku wyniki_4.txt.

Poniżej wpisz wartości błędów i kliknij Sprawdź.

ε₁₀₀₀ =

ε₁₇₀₀ =

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE – wartości błędów oraz gotowy wykres.

06

Zadanie 5. Biblioteka podręczników

Z biblioteki podręczników, wypożyczanych na cały rok akademicki, mogą korzystać studenci z miasteczka akademickiego i spoza miasteczka. Każdy student może wypożyczyć wiele różnych książek. W miasteczku studenci mieszkają w pokojach po kilka osób w jednym.

Dane są trzy pliki: studenci.txt, meldunek.txt oraz wypozyczenia.txt, w których zapisano informacje o aktualnie wypożyczonych książkach przez studentów. Każdy plik ma wiersz nagłówkowy. Dane rozdzielono znakiem tabulacji. Wszystkie dane tekstowe w plikach mają długości nieprzekraczające 60 znaków.

W pliku studenci.txt zapisano dane studentów – jeden student w wierszu. Imiona i nazwiska mogą się powtarzać. W każdym wierszu znajdują się odpowiednio: numer PESEL, nazwisko, imię.

Fragment pliku studenci.txt:

pesel        nazwisko    imie
92051048757  BAJOREK     JAKUB
92051861424  SLOTARZ     MARIANNA

Plik meldunek.txt zawiera przypisania studentów z miasteczka akademickiego do wynajętych pokoi. W każdym wierszu znajdują się odpowiednio: numer PESEL studenta oraz identyfikator pokoju.

Fragment pliku meldunek.txt:

pesel        id_pok
92051048757  8
92051861424  32

W pliku wypozyczenia.txt zawarto informacje o wypożyczonych podręcznikach. W każdym wierszu zapisano: liczbę porządkową wypożyczenia, numer PESEL wypożyczającego oraz tytuł wypożyczonego podręcznika.

Fragment pliku wypozyczenia.txt:

lp  pesel        tytul
1   92061083359  FIZYKA TECHNICZNA I
2   94103033254  PROGRAMOWANIE MIKROKONTROLEROW I

Wykorzystując dane zawarte w powyższych plikach i dostępne narzędzia informatyczne, wykonaj zadania. Odpowiedzi zapisz w kolejnych wierszach pliku tekstowego wyniki_5.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.

Zadanie 5.1

Podaj imię i nazwisko osoby, która wypożyczyła najwięcej podręczników. Wypisz tytuły wszystkich książek przez nią wypożyczonych.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.2

Podaj średnią liczbę osób zameldowanych w jednym pokoju. Wynik zaokrąglij do 4 miejsc po przecinku.

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 5.3

W numerze PESEL zawarta jest informacja o płci osoby. Jeżeli przedostatnia cyfra numeru jest parzysta, to PESEL należy do kobiety, jeśli nieparzysta, to do mężczyzny. Podaj liczbę kobiet i liczbę mężczyzn wśród studentów.

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Kobiety:

Mężczyźni:

Zadanie 5.4

Podaj nazwiska i imiona studentów, którzy nie mieszkają w pokojach w miasteczku akademickim. Listę posortuj alfabetycznie wg nazwisk.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.5

Biblioteka planuje wprowadzenie zakazu wypożyczania kilku egzemplarzy tego samego tytułu podręcznika studentom mieszkającym w jednym pokoju. Gdy ta zasada będzie obowiązywać, w żadnym pokoju nie powtórzy się żaden tytuł podręcznika. Podaj, ile byłoby wypożyczonych podręczników, gdyby takie ograniczenie już funkcjonowało.

Poniżej wpisz odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

07

Zadanie 6. Szyfr Cezara

Podstawieniowy szyfr Cezara z przesunięciem (kluczem) k polega na zastąpieniu każdego znaku jawnego znakiem leżącym w alfabecie o k pozycji w prawo od zastępowanego znaku. Przykład: znak 'B' po zakodowaniu kluczem k=3 zastąpiony zostanie znakiem 'E'.

Przy szyfrowaniu znaku należy postępować w sposób cykliczny, to znaczy, jeżeli znak nie posiada w alfabecie następnika przesuniętego o k pozycji, to alfabet „zawija się" i za literą Z następuje znów litera A.

Przykład: jawny znak 'X' po zakodowaniu kluczem k=3 zastąpiony zostanie znakiem 'A', znak 'Y' – znakiem 'B', natomiast 'Z' – znakiem 'C'.

W tym zadaniu rozpatrujemy tylko słowa zbudowane z wielkich liter alfabetu angielskiego (o kodach ASCII odpowiednio od 65 do 90), o długościach nie większych niż 30 znaków.

Zadanie 6.1

W pliku dane_6_1.txt znajduje się 100 słów. Słowa umieszczono w osobnych wierszach.

Fragment pliku dane_6_1.txt:

INTERPRETOWANIE
ROZWESELANIE
KONSERWOWANIE

Napisz program, który zaszyfruje słowa z pliku dane_6_1.txt z użyciem klucza k = 107. Wynik zapisz do pliku wyniki_6_1.txt, każde słowo w osobnym wierszu, w porządku odpowiadającym kolejności słów z pliku z danymi.

Uwaga: Dla pierwszego słowa z pliku dane_6_1.txt (INTERPRETOWANIE) wynikiem jest słowo LQWHUSUHWRZDQLH.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.2

W pliku dane_6_2.txt zapisano 3 000 szyfrogramów i odpowiadające im klucze szyfrujące. W każdym wierszu znajduje się jeden szyfrogram (zaszyfrowane słowo) i po pojedynczym znaku odstępu odpowiadający mu klucz (maksymalnie czterocyfrowa liczba).

Fragment pliku dane_6_2.txt:

BCYKUNCM 1718
YFOGNSKGYW 7580
WARDA 9334

Napisz program, który odszyfruje słowa zaszyfrowane podanymi kluczami. Wynik zapisz w pliku wyniki_6_2.txt: każde odszyfrowane słowo w osobnym wierszu, w porządku odpowiadającym kolejności szyfrogramów z pliku z danymi.

Uwaga: Dla pierwszego szyfrogramu z pliku dane_6_2.txt (BCYKUNCM) wynikiem jest słowo ZAWISLAK.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.3

W pliku dane_6_3.txt zapisano 3 000 par słów, po jednej parze w wierszu, oddzielonych pojedynczym znakiem odstępu. Drugie słowo w każdej parze jest szyfrogramem pierwszego z nieznanym kluczem.

Niektóre szyfrogramy są błędne, co oznacza, że niektóre litery w słowie zakodowano z różnymi przesunięciami. Słowo ma zawsze tę samą długość co odpowiadający mu szyfrogram.

Fragment pliku dane_6_3.txt:

ZAWISLAK EFBNXQFP
KRASZEWSKI XENFMRJFXV

Napisz program, który wyszuka i wypisze te słowa z pliku dane_6_3.txt, które błędnie zaszyfrowano. Wynik zapisz w pliku wyniki_6_3.txt: każde słowo w osobnym wierszu, w porządku odpowiadającym kolejności tych słów z pliku z danymi.

Uwaga: Pierwsze słowo w pliku wynikowym to SMIGIELSKI.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.