UNION – operacje na zbiorach

Złączenie tabel dokłada kolumny – wynik staje się szerszy. UNION działa w drugą stronę: skleja wyniki dwóch zapytań jeden pod drugim, więc wynik staje się dłuższy. To odpowiednik sumy zbiorów.

Dwa warunki, które muszą być spełnione. Oba łączone zapytania muszą zwracać tę samą liczbę kolumn, a odpowiadające sobie kolumny muszą być tego samego typu. Nazwy kolumn nie muszą się zgadzać – nagłówki wyniku bierze się z pierwszego zapytania.

UNION usuwa duplikaty, tak jak DISTINCT: wiersz występujący w obu zapytaniach pojawi się w wyniku raz. Jeśli powtórzenia mają zostać, służy do tego wariant UNION ALL – dodatkowo szybszy, bo baza nie musi porównywać wierszy między sobą.

Wpisany wprost tekst jako kolumna. Przy UNION bardzo przydaje się możliwość umieszczenia w SELECT napisu, którego nie ma w żadnej tabeli. Dzięki temu można podpisać, z którego zapytania pochodzi dana część wyniku – bez tego dwie liczby jedna pod drugą są nie do odróżnienia. Taki napis, jak każde wyrażenie, wymaga etykiety AS.

Pułapka z sortowaniem. ORDER BY w zapytaniu z UNION odnosi się do całego połączonego wyniku, a nie do poszczególnych części. Próba posortowania osobno każdego członu zwykle nie działa tak, jak się tego oczekuje – i, co gorsza, nie zgłasza błędu. Objawia się to brakiem sortowania tam, gdzie się go spodziewaliśmy. Rozwiązaniem jest ujęcie każdego członu w nawiasy albo przeniesienie go do podzapytania w miejsce tabeli.

Różnica i część wspólna zbiorów. Nie każda baza ma na nie osobne słowa kluczowe, ale obie da się zapisać podzapytaniem:

Różnica – „co jest w pierwszej tabeli, a czego nie ma w drugiej" – to NOT IN z podzapytaniem. Tak odpowiada się na pytanie „którzy uczniowie nie mają ani jednej oceny".

Część wspólna – „co występuje w obu" – to IN z podzapytaniem. Warunek jest ten sam, tylko bez zaprzeczenia.

W obu przypadkach kluczowe jest, żeby kolumna porównywana w WHERE i kolumna zwracana przez podzapytanie opisywały to samo – zwykle jest to klucz łączący obie tabele.

• Zgodność kolumn. Liczba i typy kolumn w obu zapytaniach muszą się zgadzać – w przeciwnym razie baza zgłasza błąd, zanim cokolwiek policzy.
• Duplikaty tylko przy UNION. Sam UNION porównuje wiersze i usuwa powtórzenia; UNION ALL nie robi tego wcale, więc jest szybszy.
• Jedno ORDER BY na koniec. Sortowanie obejmuje cały połączony wynik i pisze się je raz, po ostatnim SELECT.
• Nazwy kolumn z pierwszego zapytania. Etykiety nadane w kolejnych członach są przy nazywaniu wyniku ignorowane.

Wariant z LEFT JOIN i warunkiem IS NULL to ta sama technika, co antyzłączenie opisane przy złączeniach wielotabelowych, a zapytanie w nawiasie po IN/NOT IN to zwykłe podzapytanie.

Różna liczba kolumn w członach. SELECT nazwisko, srednia FROM uczniowie UNION SELECT nazwisko FROM uczniowie WHERE klasa = '3A' kończy się błędem jeszcze przed wykonaniem – baza od razu zgłasza niezgodność liczby kolumn. Naprawa polega na dopisaniu lub usunięciu kolumny tak, by oba zapytania zwracały tyle samo pól.

Niezgodne typy kolumn. SELECT nazwisko, srednia FROM uczniowie UNION SELECT nazwisko, klasa FROM uczniowie łączy w jednej pozycji liczbę (srednia) z tekstem (klasa). Access próbuje to przekonwertować i albo zgłasza błąd typu, albo – co gorsza – po cichu zamienia liczby na tekst, przez co dalsze sortowanie i porównania przestają działać tak jak powinny.

ORDER BY przy każdym SELECT z osobna. SELECT nazwisko FROM uczniowie WHERE klasa = '3A' ORDER BY nazwisko UNION SELECT nazwisko FROM uczniowie WHERE srednia > 4.5 ORDER BY nazwisko jest niepoprawne składniowo – ORDER BY wolno użyć tylko raz, na samym końcu całego zapytania, po ostatnim członie.

UNION zamiast UNION ALL przy liczeniu. Gdy dwa niezależne zliczenia przypadkiem dają tę samą liczbę, zwykły UNION scali je w jeden wiersz i zestawienie będzie miało za mało pozycji. Jeśli powtórzenie jest informacją, a nie błędem, właściwym wyborem jest UNION ALL.

Liczenie na to, że UNION usunie „te same" nazwiska. UNION porównuje CAŁE wiersze, nie pojedynczą kolumnę. Jeśli do obu członów dopiszesz etykietę grupy ('klasa 3A', 'średnia > 4,5'), to samo nazwisko z dwiema różnymi etykietami tworzy dwa RÓŻNE wiersze i żaden z nich nie zniknie. Duplikaty znikają dopiero wtedy, gdy w obu zapytaniach zgadzają się wszystkie kolumny – na przykład gdy oba zwracają samo nazwisko.

Zapomniany alias przy tekście wpisanym wprost. SELECT 'grupa A', COUNT(*) FROM uczniowie WHERE klasa = '3A' UNION SELECT 'grupa B', COUNT(*) FROM uczniowie WHERE klasa = '3B' działa, ale nagłówek pierwszej kolumny wychodzi bez sensownej nazwy. Brakującą etykietę dopisuje się przez AS, tak jak przy każdym innym wyrażeniu w SELECT.

Zakładanie stałej kolejności wierszy bez ORDER BY. Bez jawnego sortowania kolejność wierszy w wyniku UNION nie jest niczym gwarantowana – nawet jeśli w praktyce akurat wychodzi „po kolei", to przypadek silnika, a nie reguła języka. Gdy kolejność ma znaczenie dla zadania, trzeba ją wymusić przez ORDER BY na końcu.

• UNION łączy WYNIKI zapytań „jeden pod drugim", a nie tabele obok siebie.
• Liczba i typy kolumn w obu zapytaniach muszą się zgadzać.
• Nazwy kolumn w wyniku bierze się z pierwszego zapytania.
• UNION usuwa duplikaty; UNION ALL zachowuje wszystkie wiersze i jest szybszy.
• ORDER BY pisze się raz, na samym końcu – dotyczy całego połączonego wyniku.
• Różnicę i część wspólną zbiorów zapisuje się przez NOT IN / IN z podzapytaniem – standardowe EXCEPT/INTERSECT nie istnieją w Accessie.
• Tekst wpisany wprost w SELECT, z etykietą AS, pozwala podpisać, z którego zapytania pochodzi wiersz wyniku.

Zagadnienia z tego samego obszaru matury – warto je powtórzyć razem: