Wróć do: Arkusze maturalne
2024MAJ

Matura z informatyki 2024 – maj, poziom rozszerzony

Formuła 2015arkusz CKE · poziom rozszerzony

Arkusz maturalny z informatyki rozszerzonej, maj 2024 (Formuła 2015, stara). Rozwiąż zamknięte części zadań online i sprawdź odpowiedzi, pobierz PDF z pełną treścią, dane do zadań oraz klucz CKE.

01

Opis

Arkusz maturalny z informatyki na poziomie rozszerzonym z sesji maj 2024 (Formuła 2015, stara formuła – dla zdających według podstawy programowej sprzed 2023 roku). Egzamin składał się z dwóch części: Część I (60 minut, 15 punktów, zadania 1–3) i Część II (150 minut, 35 punktów, zadania 4–6). Poniżej znajdziesz interaktywne wersje zamkniętych części zadań – uzupełnij puste pola i kliknij Sprawdź, aby od razu sprawdzić poprawność (odpowiedzi pochodzą z klucza CKE).

W zadaniach z konkretną odpowiedzią (liczba, wartość, lista) wpisz swój wynik i kliknij Sprawdź. W zadaniach otwartych (napisz program, algorytm) kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE. Pełną treść zadań znajdziesz też w arkuszach PDF.

02

Zadanie 1. Największe czynniki pierwsze

Każdą liczbę całkowitą większą niż 1 możemy przedstawić w postaci iloczynu czynników pierwszych (dla liczby pierwszej jedynym czynnikiem pierwszym będzie ona sama). Na przykład liczbę 120 możemy przedstawić w postaci iloczynu: 2 · 2 · 2 · 3 · 5. Największym czynnikiem pierwszym liczby 120 jest 5.

Zadanie 1.1

Uzupełnij poniższą tabelę – dla każdej z podanych liczb zapisz jej rozkład na czynniki pierwsze oraz podaj największy czynnik pierwszy:

liczba nrozkład liczby n na czynniki pierwszenajwiększy czynnik
1202·2·2·3·55
142·77
32
99
252

Zadanie 1.2

W wybranej przez siebie notacji (w postaci pseudokodu, listy kroków lub w wybranym języku programowania) napisz funkcję Największy_Czynnik(n), która dla liczby całkowitej n wyznaczy największy czynnik w rozkładzie liczby n > 1 na czynniki pierwsze.

Uwaga: Twój algorytm może używać wyłącznie zmiennych przechowujących liczby całkowite oraz może operować wyłącznie na liczbach całkowitych. W zapisie możesz wykorzystać tylko operacje arytmetyczne (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, dzielenie całkowite, reszta z dzielenia), porównywanie liczb, instrukcje sterujące, przypisania do zmiennych lub samodzielnie napisane funkcje, wykorzystujące wyżej wymienione operacje. Zabronione jest używanie funkcji wbudowanych oraz operatorów innych niż wymienione, dostępnych w językach programowania.

Specyfikacja
Dane: n – liczba całkowita większa niż 1 Wynik: d – największy czynnik w rozkładzie liczby n na czynniki pierwsze

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; istnieją również inne poprawne rozwiązania.

03

Zadanie 2. Funkcja

Przeanalizuj poniższą funkcję fun(a, b), której argumentami są dwie liczby całkowite a i b, b ≥ 2.

fun(a, b):
  jeżeli a  2
          jeżeli a = 2
                      wynikiem jest PRAWDA
                      zakończ działanie funkcji
         w przeciwnym przypadku
                      wynikiem jest FAŁSZ
                      zakończ działanie funkcji
 jeżeli a mod b = 0
               wynikiem jest FAŁSZ
               zakończ działanie funkcji
 jeżeli b * b > a
               wynikiem jest PRAWDA
               zakończ działanie funkcji
 wynikiem jest fun(a, b + 1)

Zadanie 2.1

Podaj wynik działania funkcji fun(a, 2) dla podanych w tabeli wartości a:

awynik fun(a, 2)
0FAŁSZ
1
7
16
-4

Zadanie 2.2

Uzupełnij tabelę. Zapisz ile razy zostanie wykonane wywołanie fun(a, b + 1) po wywołaniu fun(a, 2) dla a = 17 i dla a =77. Nie liczymy wywołania fun(a, 2).

aLiczba wywołań fun(a, b + 1)
20
353
17
77
04

Zadanie 3. Test

Oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

W każdym zadaniu punkt uzyskasz tylko za komplet poprawnych odpowiedzi.

Zadanie 3.1

Informacja do zadań 3.1. i 3.2.

W bazie danych są tabele: Autorzy i Utwory, które zawierają następujące dane:

Autorzy

id_autoraautor
3Piotr Piotrowski
4Paweł Makrowski
5Marta Piwar
6Pamela Sikor
7Izydor Mikuła
8Paweł Piotrowski

Utwory

id_utworutytulrok_wydaniaid_autora
3Płoną góry, płoną lasy19933
2Łąki kwieciste19904
6Malinowe ustecka20015
8Leszcze20105
5Lasy deszczowe20016
7Czerwone korale20086
1W malinowym chruśniaku19837
4Halny19938

Wynikiem zapytania (gdzie znak % oznacza ciąg dowolnych znaków)

SELECT autor
FROM Autorzy
WHERE autor LIKE "P%r";

Jest:

NrZdanieP / F
1.Piotr Piotrowski, Paweł Makrowski, Pamela Sikor
2.Marta Piwar
3.Pamela Sikor
4.pusty wynik

Zadanie 3.2

W wyniku wykonania zapytania na tabelach Autorzy i Utwory otrzymano zestawienie:

Izydor Mikuła                1
Marta Piwar                  2
Pamela Sikor                 2
Paweł Makrowski              1
Paweł Piotrowski             1
Piotr Piotrowski             1

Które z zapytań wygeneruje taką odpowiedź?

NrZapytanieP / F
1.SELECT SUM(Autorzy.autor), rok_wydania FROM Autorzy INNER JOIN Utwory ON Autorzy.id_autora = Utwory.id_autora GROUP BY Autorzy.id_autora;
2.SELECT COUNT(Autorzy.autor), Utwory.rok_wydania FROM Autorzy INNER JOIN Utwory ON Autorzy.id_autora = Utwory.id_autora GROUP BY rok_wydania;
3.SELECT Autorzy.autor, COUNT(*) FROM Autorzy INNER JOIN Utwory ON Autorzy.id_autora = Utwory.id_autora GROUP BY Autorzy.autor;
4.SELECT Autorzy.autor, COUNT(Utwory.id_autora) FROM Autorzy INNER JOIN Utwory ON Autorzy.id_autora = Utwory.id_autora GROUP BY Autorzy.id_autora;

Zadanie 3.3

Różnica 100100111₂ - 1111100₂ jest równa:

NrZdanieP / F
1.10101011₂
2.253₈
3.AB₁₆
4.2323₄

Zadanie 3.4

Suma 100100111₂ + 1111100₂ jest równa:

NrZdanieP / F
1.110100010₂
2.645₈
3.1A3₁₆
4.12203₄
05

Zadanie 4. Statki

W pliku plansza.txt zapisano położenie statków na planszy o wymiarach 100x100, tzn. plik zawiera 100 wierszy, w każdym wierszu znajduje się 100 cyfr (0 lub 1) rozdzielonych spacjami. Zera to pola bez statków, jedynki to pola, na których są statki. Wśród statków wyróżnia się jednomasztowce (jedynka otoczona ze wszystkich stron zerami lub krawędziami planszy) i dwumasztowce (dwie jedynki obok siebie w poziomie lub w pionie otoczone zerami lub krawędziami planszy).

Statki nie mogą się stykać ze sobą wierzchołkami ani bokami.

Przykłady:

0 0 0 0
0 1 0 0          jednomasztowce
0 0 0 0
0 0 1 0
0 0 0 0 0 0
0 1 0 1 1 0      dwumasztowce
0 1 0 0 0 0

Napisz program(y), który(-e) da(dzą) odpowiedzi do poniższych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Do dyspozycji masz plik plansza_przyklad.txt, w którym zapisano położenie statków na planszy o wymiarach 10x10. Odpowiedzi dla tego pliku podane są w treściach zadań.

Zadanie 4.1

Podaj liczbę pól, na których można jeszcze umieścić jednomasztowce tzn. takich, które zawierają 0 i nie stykają się krawędziami lub wierzchołkami z polami, na których są już statki.

Odpowiedź dla danych z pliku plansza_przyklad.txt: 11.

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku plansza.txt i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 4.2

Podaj liczbę par jednomasztowców, położonych symetrycznie względem przekątnej biegnącej od lewego górnego rogu do prawego dolnego rogu planszy.

Uwaga: nie zliczaj statków leżących na przekątnej.

Odpowiedź dla danych z pliku plansza_przyklad.txt to 2.

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku plansza.txt i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 4.3

Podaj liczbę dwumasztowców na planszy.

Odpowiedź dla danych z pliku plansza_przyklad.txt: 7

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku plansza.txt i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 4.4

Podaj liczbę jednomasztowców oraz liczbę dwumasztowców, których chociaż jedno pole leży na jednej z dwóch głównych (najdłuższych) przekątnych planszy.

Odpowiedź dla danych z pliku plansza_przyklad.txt:

1
3

(1 jednomasztowiec, 3 dwumasztowce – w tym 1 na jednej przekątnej i 1 na drugiej i 1 na obu)

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku plansza.txt i kliknij Sprawdź.

Liczba jednomasztowców:

Liczba dwumasztowców:

06

Zadanie 5. Hurtownia

Pewna hurtownia sprzedaje jabłka. W pliku jablka.txt znajduje się 2500 wierszy z danymi dotyczącymi sprzedaży jabłek od 3 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku. W każdym wierszu podane są dane opisujące jedną transakcję sprzedaży, oddzielone pojedynczymi znakami tabulacji:

  • data sprzedaży zapisana w formacie rrrr-mm-dd
  • nazwa odmiany jabłka
  • kod, który określa, czy odmiana jest: L – letnia, J – jesienna czy Z – zimowa
  • numer NIP klienta (13-znakowy tekst)
  • liczba kilogramów sprzedanego towaru.

Fragment pliku jablka.txt:

2022-01-03    Jonagold     Z    128-29-15-591    470
2022-01-03    Jonagold     Z    192-09-72-275    410
2022-01-03    Jonagored    Z    140-36-11-559    242

Cena sprzedaży jednego kilograma jabłek zależy od odmiany jabłek. W pliku cennik.txt jest podana cena w złotych 1 kg jabłek każdej odmiany.

Fragment pliku cennik.txt:

Alwa       2,9
Antonowka  3,2
Cortland   3,2

Z wykorzystaniem powyższych danych oraz dostępnych narzędzi informatycznych wykonaj podane zadania. Wyniki zapisz w pliku tekstowym wyniki5.txt. Odpowiedź do każdego zadania poprzedź numerem tego zadania.

Zadanie 5.1

Dla każdego dnia roku 2022, w którym hurtowania sprzedawała jabłka, oblicz liczbę sprzedanych kilogramów owoców tego dnia. Znajdź najdłuższy ciąg kolejnych dni, w których sprzedaż rosła (tzn. w każdym kolejnym dniu, w którym hurtownia była otwarta, sprzedawano więcej jabłek niż w dniu poprzednim). Podaj datę, kiedy ten ciąg się rozpoczął, datę kiedy się zakończył, oraz liczby sprzedanych kilogramów jabłek w tych dniach.

Przykład: dla sprzedaży (w kg): 287, 287, 298, 429, 417, 384 najdłuższy ciąg, w którym sprzedaż się zwiększała zaczyna się od liczby 287 i kończy na 429.

Uwaga: liczymy kolejne dni sprzedaży, tj. jeśli hurtownia byłaby zamknięta niedzielę, to poniedziałek traktujemy jako kolejny dzień sprzedaży po sobocie (i zaliczamy do ciągu).

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku jablka.txt i kliknij Sprawdź.

Data początku:

Liczba kg w dniu początku:

Data końca:

Liczba kg w dniu końca:

Zadanie 5.2

Dla każdego klienta policz, ile kupił on łącznie (we wszystkich swoich transakcjach) kilogramów jabłek odmian zimowych. Podaj numery NIP trzech klientów, którzy kupili najwięcej jabłek odmian zimowych (Z), oraz podaj dla każdego z nich liczbę kg jabłek przez nich kupionych.

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku jablka.txt i kliknij Sprawdź.

NIPliczba kg

Zadanie 5.3

Przychód z pojedynczej sprzedaży to cena sprzedaży pomnożona przez liczbę kilogramów. Podaj całkowity przychód hurtowni uzyskany w całym okresie. Podaj nazwę odmiany jabłek, która dała największy przychód.

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku jablka.txt i kliknij Sprawdź.

Całkowity przychód:

Odmiana z największym przychodem:

Zadanie 5.4

Wykonaj zestawienie, w którym dla każdego miesiąca roku 2022 podasz nazwę najbardziej popularnej odmiany w tym miesiącu, czyli takiej, której w danym miesiącu sprzedano najwięcej.

Na podstawie wykonanego zestawienia utwórz wykres kolumnowy ilustrujący wielkości sprzedaży najpopularniejszych odmian jabłek w poszczególnych miesiącach. Pamiętaj o czytelnym opisie wykresu – na osi X umieść dla każdego miesiąca jego nazwę połączoną z nazwą najbardziej popularnej odmiany w tym miesiącu, dodaj opis osi Y i tytuł wykresu.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE – zestawienie oraz gotowy wykres.

Zadanie 5.5

Hurtownia ma system premiowania klientów hurtowych. Klient otrzymuje przy zakupie rabat, którego wysokość zależy od łącznej ilości jabłek zakupionych do tej pory przez tego klienta, wliczając w to jabłka zakupione w bieżącej transakcji.

Wysokość rabatu za każdy kilogram w bieżącej transakcji wynosi:

  • 5 gr, jeśli klient dotychczas zakupił co najmniej 15 000 kg, ale mniej niż 20 000 kg
  • 10 gr, jeśli klient dotychczas zakupił co najmniej 20 000 kg.

Podaj, w ilu transakcjach hurtownia udzieliła rabatu, oraz podaj łączną wartość tych rabatów w złotych.

Przykład:

Załóżmy, że przed 1.04.2022 klient z NIP 128-29-15-591 zakupił łącznie 10 000 kg jabłek, klient 192-09-72-275 nabył 14 900 kg, a klient 140-36-11-559 – kupił 19 900 kg. Wtedy dla przykładowych danych 1.04.2022:

2022-04-01    Jonagold     Z    128-29-15-591    470
2022-04-01    Jonagold     Z    192-09-72-275    410
2022-04-01    Jonagored    Z    140-36-11-559    242
  • pierwszy klient, po dokonaniu transakcji 1.04.2022, będzie miał już 10 470 kg zakupionych jabłek i dla tej transakcji jeszcze nie należy się rabat
  • drugi klient, po dokonaniu transakcji 1.04.2022, będzie miał już 15 310 kg zakupionych jabłek, czyli podczas tej transakcji otrzyma 5 gr rabatu na każdy kilogram kupowanych tego dnia jabłek (5 gr * 410 = 20,50 zł rabatu)
  • trzeci klient, po dokonaniu transakcji 1.04.2022, będzie miał już 20 142 kg zakupionych jabłek i podczas tej transakcji otrzyma 10 gr rabatu za każdy kilogram (10 gr * 242 = 24,20 zł rabatu).

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku jablka.txt i kliknij Sprawdź.

Liczba transakcji z rabatem:

Łączna wartość rabatów:

07

Zadanie 6. Rejestr wykroczeń

W trzech plikach tekstowych o nazwach: kierowcy.txt, taryfikator.txt, rejestr.txt, zapisano dane związane z przekroczeniem dozwolonych prędkości pojazdów na pewnej trasie w okresie 2023-01-01 – 2023-12-30 (wszystkie dane są fikcyjne i wygenerowane na potrzeby zadania).

Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach rozdzielono znakiem średnika.

Plik o nazwie kierowcy.txt zawiera informacje o 1000 osobach będących właścicielami samochodów. W każdym wierszu znajduje się:

  • IdOsoby – identyfikator kierowcy
  • Imie – imię
  • Nazwisko – nazwisko
  • NrRejestracyjny – numer rejestracyjny samochodu.

Przykład:

IdOsoby;Imie;Nazwisko;NrRejestracyjny
1;Echo;Ayala;FVX4190
2;Nolan;Stein;DUG5882
3;Lee;Joseph;TBG6984

Plik o nazwie taryfikator.txt zawiera informacje o 6 rodzajach wykroczeń związanych z przekroczeniem prędkości. W każdym wierszu znajdują się:

  • IdWykroczenia – identyfikator wykroczenia
  • Wykroczenie – opis wykroczenia
  • Punkty – liczba punktów karnych za dane wykroczenie
  • Kwota – kwota mandatu, jaką należy zapłacić za to wykroczenie.

Przykład:

IdWykroczenia;Wykroczenie;Punkty;Kwota
1;Przekroczenie predkosci do 10 km/h;0;50
2;Przekroczenie predkosci od 11 do 20 km/h;2;100
3;Przekroczenie predkosci od 21 do 30 km/h;4;200

Plik o nazwie rejestr.txt zawiera 5000 zarejestrowanych wykroczeń związanych z przekroczeniem prędkości. W każdym wierszu znajdują się:

  • IdZdarzenia – identyfikator zdarzenia
  • Data – data zdarzenia w formacie rrrr-mm-dd
  • IdOsoby – identyfikator kierowcy
  • IdWykroczenia – identyfikator wykroczenia.

Przykład:

IdZdarzenia;Data;IdOsoby;IdWykroczenia
1;2023-01-01;617;1
2;2023-01-01;956;4

Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych, podaj odpowiedzi do zadań 6.1.–6.5. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki6.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Zadanie 6.1

Podaj imię i nazwisko kierowcy, dla którego suma kwot za wszystkie mandaty była największa, oraz podaj tę największą sumę. Jest tylko jeden taki kierowca.

Poniżej podaj odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Imię i nazwisko kierowcy:

Suma kwot mandatów:

Zadanie 6.2

Podaj liczby wykroczeń za cały rok za odpowiednio 0, 2, 4, 6, 8 i 10 punktów.

Poniżej podaj odpowiedź i kliknij Sprawdź.

PunktyLiczba
0
2
4
6
8
10

Zadanie 6.3

W którym miesiącu kierowcy otrzymali najmniej punktów karnych (łącznie) za wykroczenia polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości o więcej niż 20 km/h (wykroczenia o identyfikatorach od 3 do 6)? Podaj miesiąc oraz łączną liczbę punktów karnych z tego miesiąca.

Poniżej podaj odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Miesiąc:

Liczba punktów karnych:

Zadanie 6.4

Wykonaj zestawienie numerów rejestracyjnych samochodów wraz z imionami i nazwiskami ich właścicieli, którzy nie figurują w rejestrze wykroczeń. Zestawienie posortuj alfabetycznie według numerów rejestracyjnych samochodów.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.5

Załóżmy, że pierwsze trzy litery numeru rejestracyjnego oznaczają region zamieszkania kierowcy. Podaj region, z którego kierowcy najczęściej byli karani za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h (wykroczenie o identyfikatorze 6).

W odpowiedzi podaj oznaczenie regionu (pierwsze trzy litery tablicy rejestracyjnej) oraz liczbę wykroczeń. Jeżeli jest więcej niż jeden region z taką samą największą liczbą wykroczeń polegających na przekroczeniu prędkości powyżej 50 km/h, podaj je wszystkie.

Poniżej podaj odpowiedź i kliknij Sprawdź.

RegionLiczba wykroczeń