Wróć do: Arkusze maturalne
2023CZERWIEC

Matura z informatyki 2023 – czerwiec, poziom rozszerzony

Formuła 2015arkusz CKE · poziom rozszerzony

Arkusz maturalny z informatyki rozszerzonej, czerwiec 2023 w formule 2015 (stara formuła, termin dodatkowy). Rozwiąż zamknięte części zadań online i sprawdź odpowiedzi, pobierz PDF z pełną treścią, dane do zadań oraz klucz CKE.

01

Opis

Arkusz maturalny z informatyki na poziomie rozszerzonym z sesji czerwiec 2023 w formule 2015 (stara formuła, termin dodatkowy). Egzamin składał się z części I (60 minut, 15 punktów) oraz części II (150 minut, 35 punktów). Poniżej znajdziesz interaktywne wersje zamkniętych części zadań – uzupełnij puste pola i kliknij Sprawdź, aby od razu sprawdzić poprawność (odpowiedzi pochodzą z klucza CKE).

W zadaniach z konkretną odpowiedzią (liczba, wartość, lista) wpisz swój wynik i kliknij Sprawdź. W zadaniach otwartych (napisz program, algorytm, zapytanie SQL) kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE. Pełną treść zadań znajdziesz też w arkuszu PDF.

02

Zadanie 1. Liczby „przyjaciółki"

Dwie dodatnie liczby całkowite a i b nazwiemy przyjaciółkami, jeśli suma cyfr liczby a jest taka sama jak suma cyfr liczby b. Natomiast parę liczb a i b nazwiemy dobrymi przyjaciółkami, jeżeli są przyjaciółkami oraz pierwsza cyfra w zapisie dziesiętnym liczby a jest taka sama jak ostatnia cyfra w zapisie dziesiętnym liczby b lub odwrotnie (pierwsza cyfra w zapisie dziesiętnym liczby b jest taka sama jak ostatnia cyfra w zapisie dziesiętnym liczby a).

Przyjaciółkami są liczby 15 i 24, ale nie są dobrymi przyjaciółkami. Dobrymi przyjaciółkami są natomiast liczby 124 i 61 oraz 431 i 17.

Zadanie 1.1

Uzupełnij poniższą tabelę.

abSuma cyfr liczby aSuma cyfr liczby bPrzyjaciółki (PRAWDA/FAŁSZ)Dobre przyjaciółki (PRAWDA/FAŁSZ)
4333521010PRAWDAPRAWDA
13150
41684
32221

Zadanie 1.2

Zapisz w pseudokodzie lub w wybranym języku programowania algorytm, który dla danych liczb a i b sprawdzi, czy są dobrymi przyjaciółkami, zgodnie z regułami podanymi wcześniej.

Uwaga: Twój algorytm może używać wyłącznie zmiennych przechowujących liczby całkowite oraz może operować wyłącznie na liczbach całkowitych. W zapisie algorytmu możesz korzystać tylko z instrukcji sterujących, operatorów arytmetycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, dzielenia całkowitego i reszty z dzielenia; operatorów logicznych, porównań i instrukcji przypisywania lub samodzielnie napisanych funkcji i procedur wykorzystujących powyższe operacje. Zabronione jest używanie funkcji wbudowanych oraz operatorów innych niż wymienione, dostępnych w językach programowania. Nie wolno w szczególności korzystać z żadnych funkcji zamiany z typu znakowego lub napisowego na liczbowy i odwrotnie.

Specyfikacja
Dane: a, b – dodatnie liczby całkowite Wynik: PRAWDA, gdy liczby a i bdobrymi przyjaciółkami, albo FAŁSZ – w przeciwnym przypadku

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; istnieją również inne poprawne rozwiązania.

03

Zadanie 2. Mnożenie

Następujący rekurencyjny algorytm mnożenia dwóch liczb całkowitych dodatnich x, y jest realizowany z użyciem operacji arytmetycznych dodawania i dzielenia całkowitego przez 2.

iloczyn(x, y):
    jeżeli y = 1
        wynikiem jest x
    w przeciwnym razie
        k  y div 2
        z  iloczyn(x, k)
        jeżeli y mod 2 = 0
            wynikiem jest z + z
        w przeciwnym razie
            wynikiem jest x + z + z

Uwaga: x mod y oznacza resztę z dzielenia x przez y, natomiast x div y oznacza wynik dzielenia całkowitego x przez y.

Dla danych liczb x, y interesuje nas liczba wykonywanych operacji dodawania podczas obliczania wyniku funkcji iloczyn(x, y).

Przykład 1.

Dla liczb x=9 i y=11 algorytm wykonuje 5 dodawań. Działanie funkcji iloczyn(9, 11) można zilustrować w następujący sposób (w nawiasach obok wskazano liczbę wykonywanych operacji dodawania):

iloczyn(9, 11) = 9 + z + z,     (dwa dodawania)
gdzie z = iloczyn(9, 5)

iloczyn(9, 5) = 9 + z + z,      (dwa dodawania)
gdzie z = iloczyn(9, 2)

iloczyn(9, 2) = z + z,          (jedno dodawanie)
gdzie z = iloczyn(9, 1)

iloczyn(9, 1) = 9

Poniższa tabela ilustruje obliczenia wykonywane podczas wywołania iloczyn(9, 11).

Numer wywołaniaParametry wywołaniaObliczone k, zWynik
xykz
191154599 (9+45+45)
29521845 (9+18+18)
3921918 (9+9)
4919

Zadanie 2.1

Uzupełnij poniższą tabelę tak, aby ilustrowała obliczenia wykonywane podczas wywołania iloczyn(10, 45).

Numer wywołaniaParametry wywołaniaObliczone k, zWynik
xykz
1104522
2
3
4
5
61

Zadanie 2.2

Dla liczb x, y wymienionych w poniższej tabeli podaj liczbę operacji dodawania, jaka zostanie wykonana podczas obliczania wyniku funkcji iloczyn(x, y).

xyLiczba dodawań
9115
832
247
112112

Zadanie 2.3

Poniżej znajduje się iteracyjny algorytm realizujący funkcję iloczyn(x, y). Uzupełnij trzy luki w algorytmie, tak aby był zgodny z poniższą specyfikacją.

UWAGA: spośród operacji arytmetycznych możesz użyć tylko: dodawania, odejmowania, dzielenia całkowitego i reszty z dzielenia. Nie możesz użyć zwłaszcza operacji mnożenia.

Specyfikacja
Dane: x, y – liczby całkowite dodatnie Wynik: z – wartość iloczynu x*y

Algorytm:

z  
dopóki  wykonuj
    jeżeli y mod 2 = 1
        z  z + x
    x  x + x
    y  
04

Zadanie 3. Test

Oceń prawdziwość podanych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

W każdym zadaniu punkt uzyskasz tylko za komplet poprawnych odpowiedzi.

Informacja do zadań 3.2. i 3.3.

W bazie danych znajdują się tabele zwierzeta oraz osoby.

Tabela zwierzeta zawiera dane: identyfikator zwierzęcia (id – klucz podstawowy), gatunek (gatunek), imię zwierzęcia (imie) oraz identyfikator właściciela zwierzęcia (id_osoby).

Tabela osoby, z danymi właścicieli zwierząt, zawiera dane: identyfikator osoby (id_osoby – klucz podstawowy), imię i nazwisko osoby (imie, nazwisko).

Poniżej podano kilka przykładowych danych z obu tabel.

Tabela zwierzeta

idgatunekimieid_osoby
1piesAzor1
2kotMruczek2
3kotKicia3
4piesPimpek2

Tabela osoby

id_osobyimienazwisko
1JanNowak
2AdamKowalski
3AnnaNowakowska

Zadanie 3.1

NrZdanieP / F
1.101₁₆ = 11001011₂
2.101₁₆ = 401₈
3.401₈ = 100000001₂
4.101₈ = 41₁₆

Zadanie 3.2

NrZdanieP / F
1.W wyniku zapytania: SELECT DISTINCT nazwisko FROM osoby; otrzymamy listę różnych nazwisk osób z tabeli osoby (nazwiska nie będą się powtarzać).
2.W wyniku zapytania: SELECT nazwisko FROM osoby WHERE nazwisko LIKE "A"; Otrzymamy listę nazwisk zaczynających się od litery A.
3.W wyniku zapytania: SELECT imie FROM osoby WHERE imie BETWEEN "A" AND "C"; otrzymamy listę imion zaczynających się od litery A lub B.
4.W wyniku zapytania: SELECT imie, nazwisko FROM osoby WHERE imie IN ("Ala","Ula"); otrzymamy listę imion i nazwisk wszystkich osób mających imiona, które w kolejności alfabetycznej znajdują się pomiędzy „Ala" a „Ula".

Zadanie 3.3

NrZdanieP / F
1.W wyniku zapytania: SELECT count(DISTINCT gatunek) FROM zwierzeta; otrzymamy liczbę różnych nazw gatunków zwierząt z tabeli zwierzeta.
2.W wyniku zapytania: SELECT count(gatunek) FROM zwierzeta WHERE gatunek = "pies"; otrzymamy liczbę psów w tabeli zwierzeta.
3.W wyniku zapytania: SELECT count(*) FROM zwierzeta INNER JOIN osoby ON zwierzeta.id_osoby = osoby.id_osoby WHERE gatunek = "pies"; otrzymamy liczby psów z podziałem na różnych właścicieli.
4.W wyniku zapytania: SELECT nazwisko, count(*) FROM zwierzeta INNER JOIN osoby ON zwierzeta.id_osoby = osoby.id_osoby GROUP BY osoby.id_osoby; otrzymamy zestawienie z nazwiskami osób i liczbami ich zwierząt.
05

Zadanie 4. Anagram binarny

W pliku anagram.txt znajduje się 1000 wierszy. Każdy wiersz zawiera liczbę binarną, składającą się z maksymalnie 14 cyfr: 0 lub 1. Każda liczba zaczyna się jedynką i żadna z nich się nie powtarza.

Napisz program(y), który(-e) da(-dzą) odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi do zadań zapisz w pliku wyniki4.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Uwaga: plik przyklad.txt zawiera 100 wierszy przykładowych danych spełniających warunki zadania. Odpowiedzi dla danych z pliku przyklad.txt są podane pod treściami zadań.

Zadanie 4.1

Liczbę binarną nazywamy zrównoważoną, gdy zawiera tyle samo zer i jedynek, natomiast prawie zrównoważoną, gdy liczba jedynek różni się od liczby zer o 1.

Przykład:

Liczba 101010 jest liczbą zrównoważoną.
Liczba 1011010 jest liczbą prawie zrównoważoną.

Podaj, ile jest liczb binarnych zrównoważonych oraz ile jest liczb binarnych prawie zrównoważonych w pliku anagram.txt.

Dla danych z pliku przyklad.txt prawidłową odpowiedzią jest:
21
15

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku anagram.txt i kliknij Sprawdź.

Liczby zrównoważone:

Liczby prawie zrównoważone:

Zadanie 4.2

Anagramy cyfrowe to liczby utworzone z tego samego zestawu cyfr w różnych kolejnościach. Przy tym pierwsza cyfra liczby nie może być równa zero.

Przykład:

Z liczby 209 zapisanej dziesiętnie można utworzyć 4 anagramy: 209, 290, 902, 920.
Z liczby dwójkowej 11100 można utworzyć 6 różnych anagramów: 10011, 10101, 10110, 11001, 11010, 11100.

Znajdź wszystkie takie liczby dwójkowe 8-cyfrowe w pliku anagram.txt, z których można utworzyć największą liczbę anagramów. Wypisz te liczby w kolejności, w jakiej występują w pliku anagram.txt.

Dla danych z pliku przyklad.txt prawidłową odpowiedzią jest:
10001011
10111000
10100111
11111000
10011100
11100011
10111010
10100011
10011010
10110001
11011010

Poniżej wpisz odpowiedź dla pełnego pliku anagram.txt – każdą liczbę w osobnym wierszu – i kliknij Sprawdź.

Zadanie 4.3

Podaj największą wartość bezwzględną różnicy między sąsiednimi liczbami zapisanymi w pliku anagram.txt (to jest liczbami zapisanymi w sąsiednich wierszach pliku np. 2 i 3 wierszu, 3 i 4 wierszu itd.). Tę wartość podaj w zapisie binarnym.

Dla danych z pliku przyklad.txt prawidłową odpowiedzią jest:
1110001010

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku anagram.txt i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 4.4

Zamień wszystkie liczby binarne z pliku anagram.txt na ich odpowiedniki w systemie dziesiętnym. Następnie spośród otrzymanych liczb dziesiętnych:

a) podaj, ile jest takich, w których nie występuje cyfra zero

b) podaj liczbę, która ma największą sumę różnych cyfr (jeśli liczb, które mają tę samą największą sumę różnych cyfr, jest więcej niż jedna – podaj tę, która występuje jako pierwsza w pliku z danymi).

Przykład:

Dla liczby 20462 suma jej różnych cyfr to 12 (2+0+4+6), dla liczby 344 suma różnych cyfr to 7.

Dla danych z pliku przyklad.txt prawidłową odpowiedzią jest:
81
895

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku anagram.txt i kliknij Sprawdź.

a)

b)

06

Zadanie 5. Hurtownia ogrodnicza

Hurtownia ogrodnicza „Muszka" jest czynna od poniedziałku do soboty i prowadzi sprzedaż drzewek owocowych. Największą popularnością cieszą się jabłonie i wiśnie. Rozważamy sprzedaż tych drzewek w okresie od 1 kwietnia 2022 roku do 31 października 2022 roku.

W dniu rozpoczęcia sprzedaży, tj. w piątek 1 kwietnia 2022 roku, stan początkowy drzewek w hurtowni wynosił: 100 drzewek jabłoni i 75 drzewek wiśni.

Dostawa drzewek odbywa się zawsze w czwartki rano przed otwarciem hurtowni (i rozpoczęciem sprzedaży). Dostarczanych jest wtedy 50 sztuk jabłoni i 25 sztuk wiśni. Dodatkowo, jeżeli łączna liczba jabłoni sprzedanych w ostatni piątek i sobotę przekroczy 25 sztuk, to w poniedziałek przed otwarciem hurtowni dowożonych jest 15 sztuk jabłoni.

Każdego dnia pracy (poza niedzielą) w hurtowni sprzedawane jest 30% stanu jabłoni oraz 20% stanu wiśni z rana tego dnia tuż przed rozpoczęciem sprzedaży (po ewentualnej dostawie). Te liczby zaokrąglamy w górę do liczby całkowitej.

W poniedziałki rano, przed rozpoczęciem sprzedaży i przed ewentualną dostawą nowych drzewek jabłoni, 5% drzewek jabłoni w hurtowni nie nadaje się do dalszej sprzedaży i stanowi odpad. Tę liczbę zaokrąglamy w górę do liczby całkowitej.

Z wykorzystaniem dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do poniższych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wynik5.txt, a każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym to zadanie.

Uwaga:

  • W niedziele hurtownia nie prowadzi sprzedaży.
  • W swoich obliczeniach pomiń święta, tj. przyjmij, że hurtownia jest czynna zawsze od poniedziałku do soboty.
  • W całym okresie liczba drzewek jabłoni, które stanowią odpad, jest równa 34.

Z wykorzystaniem dostępnych narzędzi informatycznych podaj odpowiedzi do podanych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki5.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Zadanie 5.1

Podaj, ile razy do hurtowni dowożono drzewka jabłoni, a ile razy dowożono drzewka wiśni.

Jabłonie:

Wiśnie:

Zadanie 5.2

Sporządź wykres liniowy porównujący sprzedaż drzewek jabłoni i wiśni w okresie od 01 lipca 2022 do 31 sierpnia 2022. Pamiętaj o tytule wykresu i odpowiednim opisie osi.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.3

Podaj datę, kiedy po raz pierwszy sprzedaż drzewek wiśni spadła poniżej 3 sztuk.

Data:

Zadanie 5.4

Utwórz zestawienie, w którym podasz, ile było dni, w których sprzedaż jabłoni była:

  • mniejsza niż 10 drzewek
  • od 10 drzewek włącznie, ale poniżej 20 drzewek
  • 20 drzewek lub większa.

W zestawieniu uwzględnij również niedziele (kiedy sprzedaż równa jest 0).

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.5

Właściciel hurtowni chce zaoszczędzić na dowozie drzewek i dowozić drzewka jabłoni tylko w czwartki (jednak nigdy nie może zabraknąć tych drzewek – stan nie może być równy 0). Podaj, jaki powinien być maksymalny stan początkowy drzewek jabłoni, by (zgodnie z podanymi wcześniej zasadami dostaw) nie trzeba było ich dowozić nigdy w poniedziałki.

Odpowiedź:

07

Zadanie 6. Instalacje

W bazie danych firmy X zawarte są informacje o instalacjach pewnej aplikacji, o urządzeniach, na których ta aplikacja została zainstalowana, oraz o krajach, w których przeprowadzono instalację.

Dane zgromadzono w plikach tekstowych: kraje.txt, instalacje.txt oraz urzadzenia.txt. Pierwszy wiersz każdego z plików jest wierszem nagłówkowym, a dane w wierszach są rozdzielone znakami tabulacji.

Plik o nazwie kraje.txt zawiera informacje o krajach, w których instalowano aplikację. W każdym wierszu pliku znajdują się następujące dane:

PoleOpis
kod_kkod kraju (napis dwuznakowy)
nazwa_knazwa kraju (napis do 50 znaków)
ludnosc_kludność kraju (liczba całkowita do 10 cyfr określająca liczbę ludności).

Przykład:

kod_knazwa_kludnosc_k
ANNETHERLANDS ANTILES227049
CRCOSTA RICA5003393
DZALGERIA42545964

Plik o nazwie urzadzenia.txt zawiera informacje o urządzeniach, na których może być instalowana aplikacja. W każdym wierszu pliku znajdują się następujące informacje:

PoleOpis
kod_uunikatowy kod (liczba całkowita co najwyżej 5-cyfrowa)
nazwa_unazwa urządzenia (napis do 80 znaków)
producent_uproducent urządzenia (napis do 35 znaków)
typ_utyp urządzenia (napis: Tablet, Phone lub PC).

Uwaga: nazwa urządzenia nie jest unikatowa – w tabeli mogą występować dwa lub więcej urządzenia o tej samej nazwie.

Przykład:

kod_unazwa_uproducent_utyp_u
12410PLATINUM_E5Sky DevicesPhone
6549Ilium L1120LanixPhone

Plik o nazwie instalacje.txt zawiera informacje o instalacjach aplikacji. W każdym wierszu pliku znajdują się następujące informacje:

PoleOpis
data_idata instalacji (w formacie dd.mm.rrrr)
kod_ukod urządzenia, na którym wykonano instalację (liczba całkowita co najwyżej 5-cyfrowa)
kod_kkod kraju, w którym znajdowało się to urządzenie (napis dwuznakowy).

Uwaga: kod_u nie oznacza pojedynczego egzemplarza urządzenia, a tylko wskazuje jego rodzaj – to znaczy na urządzeniach o tym samym kodzie może być wykonanych wiele instalacji.

Przykład:

data_ikod_kkod_u
01.03.2019AM145
01.03.2019AR804
01.03.2019AT12632

Z wykorzystaniem danych zawartych w podanych plikach oraz dostępnych narzędzi informatycznych, podaj odpowiedzi do zadań 6.1.–6.5. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki6.txt, a każdą z nich poprzedź numerem odpowiedniego zadania.

Zadanie 6.1

Dla każdego typu urządzenia podaj liczbę instalacji aplikacji na tym typie urządzenia.

typ_uliczba_instalacji
PC
Phone
Tablet

Zadanie 6.2

Wykonaj zestawienie, w którym dla każdego producenta urządzenia podasz liczbę instalacji przeprowadzonych na urządzeniach tego producenta w lutym 2019. Wynik posortuj nierosnąco według liczby instalacji.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.3

Podaj nazwy pięciu krajów w których przeprowadzono najwięcej instalacji w przeliczeniu na 1 000 000 mieszkańców, oraz podaj liczby tych instalacji.

Dla każdego z tych pięciu krajów podaj liczbę instalacji na 1 000 000 mieszkańców z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Uwaga: pomiń kraje, w których jest mniej niż milion mieszkańców.

nazwa_kliczba

Zadanie 6.4

Podaj kod oraz nazwę urządzenia typu Tablet, na którym zainstalowano aplikację w największej liczbie krajów. Podaj także liczbę krajów, w których instalowano aplikację na tym urządzeniu.

Kod urządzenia:

Nazwa urządzenia:

Liczba krajów:

Zadanie 6.5

Podaj nazwy krajów, w których nie wykonano ani jednej instalacji na urządzeniach typu „Phone".

Poniżej wpisz odpowiedź – każdą nazwę kraju w osobnym wierszu – i kliknij Sprawdź.