Wróć do: Arkusze maturalne
2015MAJ

Matura z informatyki 2015 – maj, poziom rozszerzony

Formuła 2015arkusz CKE · poziom rozszerzony

Arkusz maturalny z informatyki rozszerzonej 2015 (formuła 2015). Rozwiąż zamknięte części zadań online i sprawdź odpowiedzi, pobierz PDF z zadaniami, pliki z danymi oraz klucz odpowiedzi CKE.

01

Opis

Arkusz maturalny z informatyki na poziomie rozszerzonym z sesji maj 2015 – był to pierwszy rok obowiązywania Formuły 2015 („nowa matura"). Egzamin składał się z dwóch części: Część I (60 minut, 15 punktów, zadania 1–3) oraz Część II (150 minut, 35 punktów, zadania 4–6) rozwiązywana przy komputerze z dostępem do plików z danymi. Poniżej znajdziesz interaktywne wersje zamkniętych części zadań – uzupełnij puste pola lub zaznacz odpowiedzi i kliknij Sprawdź, aby od razu sprawdzić poprawność (odpowiedzi pochodzą z klucza CKE).

W zadaniach z konkretną odpowiedzią (liczba, wartość, lista) wpisz swój wynik i kliknij Sprawdź. W zadaniach otwartych (napisz program, algorytm, podaj przykład) kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE. Pełną treść zadań oraz pliki z danymi znajdziesz w arkuszach PDF.

02

Zadanie 1. Problem telewidza

W Problemie telewidza mamy program telewizyjny, zawierający listę filmów emitowanych w różnych stacjach telewizyjnych jednego dnia. Telewidz zamierza obejrzeć jak najwięcej filmów w całości. Jedyne ograniczenie jest takie, że telewidz może oglądać co najwyżej jeden film (stację telewizyjną) jednocześnie. Zakładamy, że jednego dnia wszystkie filmy są różne.

Program telewizyjny emisji filmów w 4 stacjach telewizyjnych:

Telewizja / stacjaFilm i godziny jego emisjiCzas trwania emisji filmu
TV1film 1: od 9:00 do 12:003 godziny
TV1film 2: od 15:00 do 17:002 godziny
TV2film 3: od 11:00 do 16:005 godzin
TV3film 4: od 12:00 do 14:002 godziny
TV4film 5: od 11:30 do 12:301 godzina

Dla programu podanego powyżej telewidz jest w stanie obejrzeć aż trzy filmy, np.: film 1, film 4, film 2. Przyjmujemy, że telewidz nie traci w ogóle czasu na przełączanie pomiędzy stacjami (np. o godz. 12:00 z TV1 na TV3). Innymi słowy, czasy emisji filmów 1 i 4 nie kolidują ze sobą.

Rozważ następujący algorytm wyboru filmów do obejrzenia przez telewidza, w którym w kroku 2. stosuje się jedną z czterech strategii opisanych w tabeli 1.

Specyfikacja
Dane: T – zbiór filmów z programu telewizyjnego z godzinami emisji i czasami ich trwania, S – strategia z tabeli 1. Wynik: P – zbiór filmów, które obejrzy telewidz.

Algorytm:

Krok 1.    Zainicjuj P jako zbiór pusty.
Krok 2.    Dopóki T zawiera jakieś filmy, wykonuj:
               . stosując strategię S, wybierz ze zbioru T film x i usuń go z T
               . dodaj film x do zbioru P
               . usuń ze zbioru T wszystkie filmy, których czasy emisji kolidują z czasem
                 emisji filmu x.
Krok 3.    Zakończ wykonywanie algorytmu i wypisz wszystkie filmy ze zbioru P.

Tabela 1. Cztery strategie (S) w Problemie telewidza:

StrategiaOpis strategii
Strategia AWybierz film, który trwa najdłużej, a jeśli jest takich więcej, to wybierz z nich ten, który się najwcześniej kończy. Jeśli jest więcej takich filmów, wybierz dowolny z nich.
Strategia BWybierz film, który trwa najkrócej, a jeśli jest takich więcej, to wybierz z nich ten, który się najwcześniej kończy. Jeśli jest więcej takich filmów, wybierz dowolny z nich.
Strategia CWybierz film, który się najwcześniej zaczyna, a jeśli jest takich więcej, to wybierz z nich ten, który się najwcześniej kończy. Jeśli jest więcej takich filmów, wybierz dowolny z nich.
Strategia DWybierz film, który się najwcześniej kończy, a jeśli jest takich więcej, to wybierz z nich ten, który się najpóźniej zaczyna. Jeśli jest więcej takich filmów, wybierz dowolny z nich.

Przykład:

Dla podanego programu telewizyjnego zastosowanie w kroku 2. strategii A daje wynik P = {film 3}, czyli telewidz obejrzy tylko jeden film.

Zadanie 1.1

Dla podanego programu telewizyjnego podaj wyniki wykonywania algorytmu po zastosowaniu strategii B, C i D:

Strategia SZawartość zbioru P po zakończeniu wykonywania algorytmu
B
C
D

Zadanie 1.2

Zastosowana strategia S w algorytmie jest optymalna, jeśli dla każdego programu telewizyjnego wynik algorytmu (zbiór P) zawiera największą możliwą liczbę filmów, które może obejrzeć telewidz.

Uwaga:

Strategia A nie jest optymalna, ponieważ telewidz może obejrzeć trzy filmy: film 1, film 4 oraz film 2.

Dla strategii A, B i C podaj w przygotowanych tabelach przykłady programów telewizyjnych, z emisją czterech filmów w dwóch stacjach, będące dowodami, że żadna z tych strategii nie jest optymalna.

Dla każdej strategii i podanego dla niej programu telewizyjnego podaj wynik działania algorytmu oraz przykład ilustrujący, że telewidz może obejrzeć więcej filmów, jeżeli nie używa tej strategii.

Wskazówka. Podaj takie godziny emisji czterech filmów, aby telewidz był w stanie obejrzeć np. trzy lub więcej filmów, podczas gdy zastosowanie algorytmu z odpowiednią strategią daje rozwiązanie zawierające co najwyżej dwa filmy.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

Uwaga: to zadanie otwarte – odpowiedź z klucza CKE jest jedynie przykładowa; istnieją również inne poprawne rozwiązania.

03

Zadanie 2. Test

Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli zdanie jest fałszywe.

W każdym zadaniu punkt uzyskasz tylko za komplet poprawnych odpowiedzi.

Zadanie 2.1

Po wymnożeniu dwóch liczb 1032₄ oraz 131₄ zapisanych w systemie czwórkowym otrzymujemy

NrZdanieP / F
1.78₁₀
2.8D6₁₆
3.4326₈
4.10011010110₂

Zadanie 2.2

Kompresja stratna w grafice

NrZdanieP / F
1.ma związek z plikami graficznymi w formacie BMP.
2.ma związek z plikami graficznymi w formacie JPG.
3.jest metodą zmniejszania rozmiaru pliku graficznego bez utraty szczegółów w obrazie.
4.wykorzystuje algorytm szyfrowania RSA.

Zadanie 2.3

Filtrowanie tabeli w bazie danych

NrZdanieP / F
1.polega na wyborze wierszy spełniających określone kryterium.
2.polega na wyborze niektórych kolumn z tabeli.
3.zmienia jej zawartość.
4.wymaga podania warunku dla jednej lub kilku kolumn tabeli.

Zadanie 2.4

Na licencji ADWARE jest rozpowszechniane oprogramowanie, które

NrZdanieP / F
1.jest rozpowszechniane za darmo, ale zawiera funkcje wyświetlające reklamy.
2.ma otwarty kod źródłowy.
3.jest opłacane przez użytkownika.
4.może być używane tylko przez z góry ustalony czas.

Zadanie 2.5

W komórkach arkusza kalkulacyjnego umieszczone zostały poniższe wartości i formuły:

ABC
1123
22=A$2*B1
33
44

Następnie zawartość komórki B2 została skopiowana do komórki C2 oraz do komórek B3, B4,…, B10. Ustal, które z poniższych stwierdzeń są poprawne.

NrZdanieP / F
1.W komórce C2 umieszczona zostanie formuła =A$2*C1.
2.W komórce B3 umieszczona zostanie formuła =A$2*B2.
3.Wartość w komórce B10 wyniesie 1024.
4.Wartość w komórce C2 wyniesie 4.
04

Zadanie 3. Rozszerzony algorytm Euklidesa

Algorytm Euklidesa to algorytm wyznaczania największego wspólnego dzielnika (NWD) dwóch liczb całkowitych a > 0 i b ≥ 0.

Specyfikacja
Dane: liczby całkowite, a > 0 i b ≥ 0, Wynik: największy wspólny dzielnik liczb a i b.

Algorytm NWD:

Krok 1.    Jeżeli b = 0, to NWD jest równy a i zakończ wykonywanie algorytmu.
Krok 2.    Oblicz r jako resztę z dzielenia a przez b.
Krok 3.    Zastąp a przez b, natomiast b przez r.
Krok 4.    Przejdź do kroku 1.

W niektórych zastosowaniach informatycznych potrzebujemy wyrazić największy wspólny dzielnik dwóch liczb całkowitych a, b w następujący sposób:

NWD(a, b) = a · x + b · y,

gdzie x i y są liczbami całkowitymi.

Do wyznaczenia wartości x i y wykorzystywana jest następująca zależność:

dla r = a mod b różnego od zera oraz liczb całkowitych x', y' takich, że

NWD(b, r) = b · x' + r · y',

parę liczb (x, y) można wyrazić wzorami:

x = y'

y = x' – (a div b) · y'

Uwaga:

a mod b, a div b oznaczają odpowiednio resztę i iloraz z dzielenia całkowitego a przez b.

Opisana zależność pozwala na rekurencyjne obliczenie pary liczb (x, y). Niech RozszerzonyEuklides(a, b) będzie rekurencyjną funkcją realizującą ten pomysł. Działanie funkcji zilustrujmy przykładem.

Przykład dla a = 231, b = 30

i – nr wywołaniaNWD (a, b)Zagnieżdżanie rekurencji ←Powrót z rekurencji →Wynik xWynik y
Wartość a w i-tym wywołaniuWartość b w i-tym wywołaniu
1231303−23
23021−23
32191−2
49301
53010

Zatem NWD(231, 30) = 3 · 231 + (−23) · 30.

Zadanie 3.1

Uzupełnij poniższą tabelę ilustrującą wykonanie funkcji RozszerzonyEuklides(a, b) dla danych a = 188, b = 12.

i – nr wywołaniaWartość a w i-tym wywołaniuWartość b w i-tym wywołaniuWynik xWynik y
118812
2
3
4010

Zadanie 3.2

Uzupełnij poniższą rekurencyjną funkcję obliczania pary liczb (x, y) dla danych liczb a, b.

Specyfikacja
Dane: liczby całkowite a > 0 i b ≥ 0 Wynik: para liczb całkowitych (x, y), dla których NWD(a, b) = a · x + b · y

Kliknij Pokaż odpowiedzi, aby zobaczyć rozwiązanie z klucza CKE.

RozszerzonyEuklides(a, b):
Krok 1.    Jeśli b = 0, podaj jako wynik funkcji parę (1, 0) i zakończ jej wykonywanie.
Krok 2.    r  a mod b
Krok 3.    (x, y)  RozszerzonyEuklides(  ,  )
Krok 4.    Podaj jako wynik parę (  ,  ).
05

Zadanie 4. Liczby binarne

W pliku liczby.txt znajduje się 1000 liczb naturalnych zapisanych binarnie. Każda liczba zapisana jest w osobnym wierszu. Pierwsze pięć wierszy zawiera następujące liczby:

11010100111
11110111111011101
1010100111010100
1101111111111111111111010100101010101001
1010110011001101010011110101010101010111

Każda liczba binarna zawiera co najwyżej 250 cyfr binarnych, co oznacza, że w wielu językach programowania wartości niektórych z tych liczb nie da się zapamiętać w pojedynczej zmiennej typu całkowitoliczbowego, np. w języku C++ w zmiennej typu int.

Napisz program, który da odpowiedzi do poniższych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wynik4.txt, a każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym odpowiednie zadanie.

Zadanie 4.1

Podaj, ile liczb z pliku liczby.txt ma w swoim zapisie binarnym więcej zer niż jedynek.

Przykład: Dla zestawu liczb:

101011010011001100111
10001001
1000000
101010011100
100010

wynikiem jest liczba 3 (3 podkreślone liczby mają w swoim zapisie więcej zer niż jedynek).

Poniżej podaj odpowiedź dla pełnego pliku liczby.txt i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 4.2

Podaj, ile liczb w pliku liczby.txt jest podzielnych przez 2 oraz ile liczb jest podzielnych przez 8.

Przykład: Dla zestawu liczb:

101011010011001100000 (*), (**)
10001001
100100 (*)
101010010101011011000 (*), (**)
100011

trzy liczby są podzielne przez 2 () i dwie liczby są podzielne przez 8 (*).

Poniżej podaj odpowiedzi dla pełnego pliku liczby.txt i kliknij Sprawdź.

Liczba liczb podzielnych przez 2:

Liczba liczb podzielnych przez 8:

Zadanie 4.3

Znajdź najmniejszą i największą liczbę w pliku liczby.txt. Jako odpowiedź podaj numery wierszy, w których się one znajdują.

Przykład: Dla zestawu liczb:

101011010011001100111
10001001011101010
1001000
101010011100
1000110

najmniejsza liczba to: 1000110

największa liczba to: 101011010011001100111

Prawidłowa odpowiedź dla powyższego przykładu to: 5, 1.

Poniżej podaj odpowiedzi dla pełnego pliku liczby.txt i kliknij Sprawdź.

Numer wiersza zawierającego najmniejszą liczbę:

Numer wiersza zawierającego największą liczbę:

06

Zadanie 5. Demografia

W kolejnych wierszach pliku kraina.txt znajdują się dane demograficzne Edulandii, która składa się z 50 województw. Każde z województw znajduje się w jednym z 4 regionów: A, B, C lub D. Każdy wiersz zawiera oddzielone średnikami informacje o jednym województwie, w następującej kolejności: nazwa województwa, liczba kobiet w 2013 roku, liczba mężczyzn w 2013 roku, liczba kobiet w 2014 roku, liczba mężczyzn w 2014 roku.

Przykład:

w01D;1415007;1397195;1499070;1481105
w02D;1711390;1641773;1522030;1618733
w03C;1165105;1278732;1299953;1191621
w04D;949065;1026050;688027;723233

Nazwa każdego województwa zaczyna się literą „w", za nią występuje dwucyfrowy numer województwa, a na końcu litera A, B, C lub D oznaczająca region, w którym to województwo się znajduje.

Korzystając z dostępnych narzędzi informatycznych, podaj odpowiedzi do poniższych zadań. Odpowiedzi zapisz w pliku wynik5.txt, a każdą odpowiedź poprzedź numerem oznaczającym to zadanie.

Zadanie 5.1

Wyznacz ludność (liczbę wszystkich mieszkańców) każdego z regionów A, B, C i D w roku 2013. Następnie sporządź wykres kolumnowy porównujący ludności tych regionów w roku 2013. Zadbaj o czytelność wykresu.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 5.2

Przeanalizuj dane i wybierz województwa, w których liczba kobiet w 2014 roku była większa niż w 2013 roku i jednocześnie liczba mężczyzn w 2014 roku była większa niż w 2013 roku. Podaj liczbę wszystkich takich województw w całym kraju oraz w każdym z regionów: A, B, C i D.

Poniżej podaj odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

Liczba województw w całym kraju:

Region A:

Region B:

Region C:

Region D:

Zadanie 5.3

Prognozując zmiany demograficzne w Edulandii, przyjmujemy, że tempo wzrostu populacji w każdym województwie w kolejnych latach będzie takie samo jak w okresie 2013–2014.

Tempo wzrostu w danym województwie to iloraz ludnosc (2014)ludnosc (2013), który zaokrąglamy w dół do 4 miejsc po przecinku – ludnosc (r) to ludność w tym województwie w roku r. Ludność dla roku r > 2014 obliczamy wg wzoru:

ludnosc (r) = ludnosc (r – 1) · tempo_wzrostu

zaokrąglając w dół do liczby całkowitej.

Jeżeli w jakimś województwie w danym roku ludność jest ponaddwukrotnie większa niż stan z roku 2013, to w tym województwie występuje efekt przeludnienia. Przyjmujemy wówczas, że począwszy od następnego roku ludność danego województwa nie będzie się zmieniać.

Na przykład dla województwa w01D mamy:

  • Ludność w 2013 roku (mężczyzn i kobiet) wynosi 1 415 007 + 1 397 195 = 2 812 202
  • Ludność w 2014 roku (mężczyzn i kobiet) wynosi 1 499 070 + 1 481 105 = 2 980 175
  • Tempo wzrostu dla tego województwa jest równe 2 980 1752 812 202 = 1,0597 po zaokrągleniu w dół do 4 miejsc po przecinku.

Liczba mieszkańców województwa w roku 2015 wyniesie:

2 980 175 · 1,0597 = 3 158 091 (po zaokrągleniu w dół do liczby całkowitej).

Dla województwa w01D ludność w roku 2025 przekroczy ponaddwukrotnie ludność początkową (wyniesie 5 639 669) i od tego czasu nie będzie się w kolejnych latach zmieniać.

Wykonaj polecenia:

  • Podaj liczbę wszystkich mieszkańców Edulandii w 2025 roku i wskaż, które województwo będzie miało w tym roku najwięcej mieszkańców.
  • Podaj liczbę województw, w których kiedykolwiek wystąpi efekt przeludnienia w latach 2014–2025 włącznie.

Poniżej podaj odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

Liczba mieszkańców Edulandii w 2025 roku:

Najliczniejsze województwo w 2025 roku:

Liczba województw, w których wystąpi efekt przeludnienia:

07

Zadanie 6. Formuła 1

W następujących plikach zgromadzono dane dotyczące wyścigów samochodowych Formuły 1 z lat 2000–2012. Pierwszy wiersz w każdym z plików jest wierszem nagłówkowym i zawiera nazwy pól.

W pliku Kierowcy.txt każdy wiersz zawiera informacje o kierowcy, rozdzielone średnikami: Id_kierowcy, Nazwisko, Imie, Kraj.

Przykład:

z10;Irvine;Eddie;Irlandia

W pliku Wyscigi.txt są zawarte informacje o rozegranych wyścigach Grand Prix liczonych do klasyfikacji generalnej: Id_wyscigu, Rok, GrandPrix. Sezon jest reprezentowany przez rok (czterocyfrowa liczba), a GrandPrix jest nazwą miejsca, w którym jest rozgrywany wyścig.

Przykład:

w20;2001;Brazylia

W pliku Wyniki.txt każdy wiersz zawiera informacje o punktach zdobytych przez kierowców w poszczególnych wyścigach, rozdzielone średnikami: Id_kierowcy, Punkty, Id_wyscigu.

Przykład:

z42;6;w7

Wykorzystując dane zawarte w plikach Kierowcy.txt, Wyscigi.txt i Wyniki.txt, wykonaj poniższe polecenia, a odpowiedzi poprzedzone numerem oznaczającym podpunkt zapisz w pliku wynik6.txt.

Zadanie 6.1

Podaj sezon i nazwę wyścigu Grand Prix, w którym Robert Kubica zdobył najwięcej punktów.

Poniżej podaj odpowiedzi i kliknij Sprawdź.

Grand Prix:

Sezon:

Zadanie 6.2

W których z miejsc podanych w plikach rozegrano najmniejszą liczbę wyścigów Grand Prix w latach 2000–2012?

Poniżej podaj odpowiedź i kliknij Sprawdź.

Odpowiedź:

Zadanie 6.3

Klasyfikacja generalna w danym sezonie jest tworzona na podstawie sumy punktów uzyskanych przez kierowców w wyścigach rozegranych w tym sezonie. Utwórz zestawienie zawierające nazwiska i imiona kierowców – zwycięzców klasyfikacji generalnej w sezonach 2000, 2006 i 2012 wraz z liczbami punktów przez nich uzyskanymi.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.

Zadanie 6.4

Dla każdego kraju, którego reprezentanci zdobywali punkty w sezonie 2012, podaj liczbę tych reprezentantów.

Kliknij Pokaż odpowiedź, aby zobaczyć wzorcowe rozwiązanie z klucza CKE.